Efekt pewności wstecznej w zakładach sportowych

121
zakłady bukmacherskie - bukmacher

Efekt pewności wstecznej w zakładach sportowych

Badania w dziedzinie neuroekonomii (nauki, która stara się wyjaśnić ludzkie procesy myślowe stojące za podejmowaniem decyzji) wykazały, że doświadczenia związane z zarabianiem pieniędzy przetwarzane są przez mózg dokładnie tak samo, jak chemicznie wywołane stany euforii, a związane ze stratami – jak śmiertelne niebezpieczeństwa. Co zatem mogą zrobić nasi klienci, aby zwiększyć swoje szanse przetrwania spaceru po cienkiej linie pomiędzy euforią i katastrofą?

Kluczem do zysków długoterminowych w zakładach sportowych jest połączenie strategii bukmacherskiej i pozytywnych oczekiwań oraz ich konsekwentne stosowanie. Wydaje się to bardzo proste, ale mimo to często wymyślamy teorie, które, kolokwialnie mówiąc, pakują nas w kłopoty.

Błędy poznawcze – przekleństwo czy błogosławieństwo?

W roku 1972 Tversky i Kahneman przedstawili światu rewolucyjne, nagrodzone Noblem odkrycie – pojęcie błędów poznawczych, czyli systemowych wzorców odstępstwa od racjonalnej oceny sytuacji.

Od tamtej pory psychologowie sklasyfikowali szeroką gamę tego typubłędnych przekonań. Na przykład, ludzie mają tendencję do zawyżania oceny wysokości, gdy patrzą w dół, dzięki czemu są bardziej uważni w obliczu ryzyka upadku.

„W zakładach bukmacherskich błędy poznawcze są nieuniknione”

Niestety te umysłowe drogi na skróty, mieszczące się w definicji heurystyki, mogą być zgubne w dziedzinie wymagającej obiektywności, takiej jak zakłady bukmacherskie.

Od tak zwanego szumu mentalnego i wpływu środowiska po czynniki emocjonalne i błędy w przetwarzaniu informacji – w zakładach bukmacherskich nie unikniemy błędów poznawczych. Są one dla naszego mózgu bardzo łatwe do sformułowania, ale wprowadzają szereg poważnych błędów systemowych.

Iluzja pewności wstecznej

Moim ulubionym błędem poznawczym jest tak zwany efekt pewności wstecznej, zwany również efektem „wiedziałem, że tak będzie” lub „pełzającym determinizmem”, który objawia się po wystąpieniu zdarzenia. Profesor psychologii Thomas Gilovich był pierwszym naukowcem badającym znaczenie efektu pewności wstecznej w dziedzinie zakładów bukmacherskich.

W jednym z eksperymentów, który miał na celu ustalenie, dlaczego gracze obstawiający sporty amerykańskie trzymają się kurczowo przegrywających strategii, zaobserwował w jaki sposób zdanie obstawiającego na temat własnych sukcesów i porażek wpływa na jego późniejsze zakłady.

W pierwszym eksperymencie okazało się, że jeśli o wyniku meczu zadecydował błąd, na przykład nieprawidłowa ocena sytuacji przez sędziów, ani zwycięzca, ani przegrany nie zmieniliby swoich zakładów.

„Obstawiający mają tendencję do przyjmowania sukcesu za pewnik i rzadko potrafią dostrzec prawdziwe oblicze porażki.”

Przegrywający najczęściej zrzucali swoje przegrane na karb owych pomyłek, a zwycięzcy uznawali je za nieistotne – ostatecznie dla nich liczył się tylko wynik. Gilovich doszedł do wniosku, że gracze przyjmują sukces za pewnik i rzadko potrafią dostrzec prawdziwe oblicze porażki.

W drugim eksperymencie próbował określić, w jakim stopniu minione błędy mogą wpłynąć na późniejsze decyzje bukmacherskie, przypominając uczestnikom drastyczną pomyłkę w ostatnim meczu, na który postawili.

Okazało się, że przegrywający odzyskują wiarę w swoje zespoły, a wygrywający nie tracą wiary w swoje.

W ostatnim eksperymencie Gilovich odkrył, że kolejne zakłady na przegrywających w przypadku wystąpienia błędu (który wpłynął na wynik) oraz na wygrywających niezależnie od okoliczności, są znacznie wyższe od pierwszego.

Podsumowując, tendencja do przyjmowania sukcesu za pewnik oraz myślenie o porażkach jak o „prawie wygranych” może doprowadzić do nadmiaru zaufania we własne umiejętności i ostatecznie do obniżenia szans sukcesu w przyszłości. Obstawiający, tak jak inni ludzie w standardowych okolicznościach, nie mają ochoty się przyznać, że mogli się pomylić. 

Lekcja dnia

Czy możemy pokonać efekt pewności wstecznej? Krótka odpowiedź według Jeffa Ma, członka zespołu MIT Blackjack Team, który zdobył fortunę, pokonując kasyna na całym świecie w latach 90, brzmi: „nie do końca”. Jako ludzie jesteśmy naturalnie podatni na błędy poznawcze.

„Gdy poznamy nasze słabości, przestaną nam szkodzić”

Jednak jeśli zaufamy słynnemu niemieckiemu naukowcowi Georgowi Christophowi Lichtenbergowi, który stwierdził kiedyś, że „gdy poznamy nasze słabości, przestaną nam szkodzić”, znajdzie się dla nas na horyzoncie jeszcze jakaś nadzieja.

Następnym razem, gdy będziesz analizować swoje „prawie zwycięstwo”, zastanów się, czy nie rządzi Tobą efekt pewności wstecznej. Zamian przeklinać los, zatrzymaj się na chwilę i zadaj sobie pytanie – co jest ważniejsze? Racja czy zysk?Wynik może Cię zaskoczyć.

Interesują Cię błędy poznawcze? Zapoznaj się z naszym artykułem na temat paradoksu zielonego drewna.