Historia funta brytyjskiego

FUNT - GBP

975
funt brytyjski

Funt brytyjski (GBP)

Historia funta brytyjskiego (GBP) sięga ponad 1200 lat wstecz i jest najstarszą na świecie istniejącą walutą. Funt gra jedną z głównych ról na światowym rynku walutowym, którego wartość wycenia się na 5,3 tryliony dolarów dziennie. Chociaż stanowi symbol dumy Brytyjczyków, jego ślady prowadzą do Europy kontynentalnej, do czasów króla Offa, władcy Mercji. Wprowadził on w obieg srebrnego pensa, który szybko rozprzestrzenił się w całym anglosaksońskim społeczeństwie.

Starożytny Rzym

Śledząc historię funta, trafiamy do Europy kontynentalnej za czasów Cesarstwa Rzymskiego. Nazwa tej waluty pochodzi z łacińskiego poundus i oznacza wagę.

Era anglo-saksońska

Funt został uznany oficjalnie za walutę już w roku 775 naszej ery, w anglo-saksońskiej Brytanii. W tamtym okresie jeden funt stanowił ekwiwalent funta srebra. W VIII wieku była to olbrzymia fortuna.
W roku 928 pierwszy król Anglii uznał funt za walutę narodową, a jeden szterling miał wartość 15 krów.

Powstaje Bank Anglii

Kolejnym wielkim krokiem w rozwoju brytyjskiej waluty było ustanowienie w roku 1694 przez króla Wiliama III Banku Anglii, co miało zapewnić mu finansowanie wojny z Francją.

W 1717 roku Wielka Brytania przeliczała wartość funta już nie w srebrze, ale raczej w złocie. Złoty standard stanie się w pełni oficjalny w roku 1800, wraz z przyjęciem go przez Niemcy. Wielka Brytania utrzymała złoty standard do roku 1914, kiedy został on zawieszony w związku z wojną.

Złoty standard został przywrócony w Wielkiej Brytanii w roku 1925, ale w roku1931 system ten znów został porzucony.

Czasy współczesne

Gdy brytyjska gospodarka w roku 1967 znalazła się w kolejnym kryzysie, rząd ogłosił 14-procentową dewaluację waluty. Wartość funta względem dolara będzie malała aż do połowy lat siedemdziesiątych. W roku 1979 rząd m.in. zniósł kontrolę dywidend i płac, co podniosło kurs funta względem dolara amerykańskiego.

Szterling musiał zmierzyć się z potężnym, 20-procentowym spadkiem w roku 1992, gdy Wielka Brytania opuściła Mechanizm kursów walutowych (ERM , Exchange Rate Mechanism). Świadkami kolejnego wielkiego spadku byliśmy w roku 2008, na początku kryzysu finansowego.

I na sam koniec: kurs funta doświadczył historycznego spadku latem roku 2016, po referendum w sprawie odejścia od Unii Europejskiej, gdy brytyjska waluta osiągnęła najniższą wartość od 168 lat względem koszyka walut głównych.

Krótka historia dewaluacji

Historia funta szterlinga sięga wstecz ponad tysiąc lat – to okres, który historycy nazywają “tysiącem lat inflacji”. Co ciekawe, nazwa “szterling” pojawiła się dopiero po najeździe Normanów (słowo pierwotnie dotyczyło “pensów” nie “funtów”).

Wartość funta przez wieki znacząco spadała.  W książce “The Pound: A Biography” Davida Sinclaira przeczytać można, że w roku 980 za jednego szterlinga można było kupić 15 sztuk bydła. Od XV wieku wartość funta spadła aż czterystukrotnie. Inne szacunki pokazują, że wartość brytyjskiej waluty od roku 1750 do czasów obecnych traciła wartość 118 razy.

W ciągu wieków straciła na wartości nie tylko siła nabywcza funta. W roku 1158 król Henryk II obniżył zawartość srebra w monecie ze 100% do 92,5%.

Krótka historia kryzysu

Podobnie jak inne waluty również funt brytyjski ucierpiał na skutek kryzysów. W roku 1976 stracił względem dolara amerykańskiego 25% w ciągu dziewięciu miesięcy, co zmusiło Brytyjczyków do zwrócenia się do Międzynarodowego Funduszu Monetarnego o pożyczkę. IMF jej udzielił – wyniosła 2,3 biliony funtów w zamian za obcięcie wydatków publicznych. Ta kwota dzisiaj wydaje się niewielka, ale była to największa ilość pieniędzy, jaką IMF w tamtym okresie komukolwiek pożyczył.

Czy można zapomnieć o Georgu Sorosie, inwestorze sławnym z tego, że w roku 1992 “złamał” Bank Angli?  Soros uznał wtedy, że funt szterling jest przewartościowany, więc dokonał przeciw niemu spekulacji, angażując miliardy dolarów i grając na zniżkę kursu. BOE został w ten sposób zmuszony do wycofania waluty z  ERM II i Soros zarobił miliard dolarów.

Funt stoi teraz w obliczu nowego kryzysu: za kilka miesięcy odbędzie się referendum w sprawie wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Tak zwany “Brexit” podzielił brytyjskie społeczeństwo, które bardzo ostrożnie waży plusy i minusy członkostwa w UE. Według ostatnich sondaży 55% głosujących chciałoby pozostać częścią Unii, a 45% chce z niej odejść.

21 lutego wartość funta względem dolara amerykańskiego spadła do najniższego od niemal 7 lat poziomu. Kiedy opadł kurz szterling stracił co najmniej 1% względem 16 walut, z którymi jest najczęściej zestawiany.

Wartość funta względem dolara spadła ponad 5% w ciągu dwóch pierwszych miesięcy tego roku i niemal 20% od lipca 2014, gdy osiągnął maksimum na poziomie 1,7159.

Miejsce funta bytyjskiego na globalnym rynku walutowym

Brytyjski funt miał swój najlepszy okres w XIX wieku oraz w pierwszej połowie wieku XX, gdy stanowił preferowaną walutę zarówno w handlu międzynarodowym, jak i rozliczeniach finansowych. Konsekwencje ekonomiczne II wojny światowej oraz stopniowy upadek imperium brytyjskiego spowodowały, że w latach 40. funt zaczął tracić swoją przewagę. Choć szterling nadal uważany jest za jedną z pięciu głównych walut, obok dolara amerykańskiego, euro, jena japońskiego i franka szwajcarskiego, jego rola jako międzynarodowej waluty od dziesięcioleci stopniowo spada.

Dzisiaj zdecydowana większość wymiany walutowej na świecie dotyczy euro i dolara. W kwietniu 2013 roku dolar stanowił stronę 87% wszystkich transakcji walutowych, w porównaniu z 33,4% w przypadku euro, 23% w przypadku jena i 11,8% w przypadku funta brytyjskiego. Wymiana dolara do euro (EUR/USD) stanowiła 24,1% dziennego obrotu, a dolara do jena (USD/JPY) 18,3%. Natomiast dolar do funta (GBP/USD) – 8,8%.