Jesteś lisem czy jeżem?

29
zakłady bukmacherskie - bukmacher

Jesteś lisem czy jeżem?

Zapewne nie zastanawiałeś się nigdy, czy masz w sobie więcej z lisa, czy z jeża. Jednak już w starożytnej Grecji znamienici uczeni stosowali tę zwierzęcą analogię, by opisać istotne cechy ilustrujące nasz sposób myślenia i umiejętność przewidywania. Wysiłki pewnego człowieka w celu zmierzenia tej umiejętności i odniesienia jej do wspomnianej analogii doprowadziły go do wniosków, które mogą się wydać miłośnikom zakładów bukmacherskich niezwykle interesujące.

Szlifowanie umiejętności bukmacherskich sprowadza się w gruncie rzeczy do poszukiwania bardziej precyzyjnych przewidywań. Jest to zagadnienie, które wykracza poza branżę hazardową i ma zastosowanie w wielu innych dziedzinach, między innymi finansach, planowaniu urbanistycznym i polityce. Ogólnie rzecz biorąc, odnosi się ono do sposobu naszego myślenia.

Grecki poeta Archiloch stwierdził, że „lis wie wiele rzeczy, a jeż jedną niemałą”. Wielu znakomitych myślicieli rozwinęło tę ideę i zasugerowało, że w kategorii sposobu myślenia ludzi można podzielić właśnie na lisy i jeże.

„Kto, u diabła, miałby ochotę słuchać, jak aktorzy gadają?” –H. M. Warner, Warner Brothers, 1927.

Jednym z największych wyzwań w ocenie umiejętności przewidywania jest brak możliwości jej precyzyjnego mierzenia, szczególnie w dziedzinach, w których dokładność prognoz jest niezwykle istotna, na przykład w działaniach wywiadowczych podczas wojny w Iraku. Znalazł się jednak pewien człowiek, który przeanalizował przewidywania poczynione przez ponad dwie dekady, zbadał prawdziwe znaczenie prawidłowej oceny i odniósł swoje odkrycia do wspomnianej wcześniej idei jeża i lisa. Jego praca stanowi źródło nieocenionej, niezwykle interesującej wiedzy dla wszystkich miłośników hazardu.

Philip Tetlock spędził 20 lat na śledzeniu prognoz pracowników rządowych, profesorów, dziennikarzy i polityków i na próbce 28 000 przykładów stwierdził, że były one tylko nieznacznie bardziej precyzyjne od najzwyklejszego w świecie losowania. Swoje badania podsumował w wydanej w 2005 roku książce „Expert Political Judgement? How good is it? How can we know?”.

Aby być fair wobec prognozujących, Tetlock zastosował odpowiednie poprawki i modyfikacje, jednak jego odkrycia były wręcz szokujące. Badacz zasugerował, że w ujęciu ogólnym eksperci są w pomijalnym wręcz stopniu skuteczniejsi od losowania.

Jednak zamiast z góry skreślać wszystkich przewidujących, Tetlock odkrył cechy, które wyróżniają osoby skłonne do formułowania precyzyjnych prognoz. Okazują się one niezwykle cenne nie tylko w podejmowaniu skomplikowanych decyzji, ale również przewidywaniu wyników zdarzeń sportowych.

Tetlock postanowił unikać przyglądania się pojedynczym sukcesom. Ile razy mieliśmy okazję oglądać gadające głowy lub typerów próbujących budować swój wizerunek na rzadkich, lecz przykuwających uwagę prawidłowych przewidywaniach? Zamiast tego skupił się na konsekwentnych sukcesach osiąganych stale na przestrzeni czasu i w różnych kontekstach.

Jednocześnie sukces nie był definiowany przez proste „tak” lub „nie”, ponieważ sztuka przewidywania nie sprowadza się wyłącznie do prawidłowego prognozowania przyszłych wydarzeń, ale również do umiejętności szybkiego rozpoznawania pomyłek i dostosowywania swoich przekonań.

Podsumowywanie pracy Tetlocka w kilku słowach jest w dużej mierze krzywdzące, jednak dla początkujących miłośników hazardu najważniejsze jest skupienie się na myśleniu w prawidłowy sposób.

Nate Silver przygotował niezwykle użyteczną tabelę, która wyszczególnia cechy charakteru opisane przez Tetlocka:

Cechy lisów Cechy jeży
Wielodziedzinowość – potrafią łączyć idee z wielu różnych dziedzin Specjalizacja – poświęcają się jednemu lub dwóm dużym problemom i są sceptycznie nastawieni do obcych
Adaptacyjność – podchodzą do problemu z wielu stron naraz i potrafią znajdować nowe sposoby radzenia sobie, jeżeli dotychczasowe zawodzą Stałość – wykorzystują nowe dane w celu poparcia dotychczasowego twierdzenia
Samokrytyka – potrafią przyznać się do pomyłki i dostosować lub nawet zmienić przekonania na podstawie nowych danych Upór – pomyłki przypisują pechowi
Akceptacja złożoności – akceptują fakt, że świat jest niezwykle złożony i że niektórych rzeczy nie można sprowadzić do hipotezy zerowej Poszukiwanie porządku – po dostrzeżeniu wzoru automatycznie zakładają, że wszystkie związki są względnie podobne
Ostrożność – wyrażają ostrożne przewidywania w postaci prawdopodobieństwa Pewność siebie – rzadko zmieniają zdanie
Empiryczność – przedkładają dane nad teorie i anegdoty Ideologiczność – odnoszą swoje przewidywania do świata zewnętrznego

Lisy są bystre i potrafią wykorzystać zmieniające się okoliczności w celu doprecyzowania swoich przewidywań. Każdy, kto stosuje analizę Bayesa, na pewno dostrzeże związek między tymi ideami.

Analiza Bayesa obejmuje wielokrotną ocenę posiadanej wiedzy na temat prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia i testowanie wpływu nowych okoliczności. Bayes był 18-wiecznym prezbiteriańskim duchownym i zdecydowanie zaliczał się do grona lisów.

Oczywiście wejście w skórę lisa nie gwarantuje nieomylności. Pomyłek nie da się uniknąć, a kluczem do sukcesu jest przyjęcie strategii, która ograniczy ich występowanie.

Które zwierzę lepiej pasuje do Twojego sposobu myślenia? Zastanów się nad tą kwestią, a być może poprawisz swoje bukmacherskie osiągnięcia.