Niewypłacalność spółki – dlaczego spółki upadają?

200
biznes

Niewypłacalność spółki jest nierozerwalnie związana z gospodarką opartą na zasadach rynkowych. W Polsce problem ten praktycznie nie istniał aż do późnych lat osiemdziesiątych. Pojawił się na początku lat dziewięćdziesiątych, wraz z przemianami gospodarczymi. Od tego czasu naukowcy zaczęli analizować zjawisko bankructw, ich symptomów i przyczyn.

Problemy spółek – aspekty ekonomiczne upadłości spółki

Definicja niewypłacalności podkreśla, że niewypłacalność to status (orzeczony przez sąd) przedsiębiorcy, który jest z powodów ekonomicznych, niezdolny do zaspokojenia wszystkich roszczeń swoich wierzycieli. Niewypłacalność (bankructwo) można uznać zarówno z ekonomicznej, jak i prawnej perspektywy

Z ekonomicznego punktu widzenia niewypłacalność można ogłosić:

  • przypadku, gdy dalsza działalność gospodarcza jest pozbawiona podstaw ekonomicznych, ponieważ zyski uzyskane przez właścicieli nie zapewniają oczekiwanego zwrotu; w tym przypadku właściciele mogą podjąć decyzję o zaprzestaniu działalności, bez konieczności stosowania procedur upadłościowych. Likwidacja (zamknięcie) działalności prowadzona jest w tym przypadku, a głównym celem właścicieli jest kapitalizacja aktywów, spłata zadłużenia i uzyskanie finansowania środki, które pozostaną po zaspokojeniu wszystkich zobowiązań wobec wierzycieli i inwestorów,
  • gdy firma nie jest w stanie samodzielnie kontynuować działalności z powodu trudności ze spłatą zobowiązań krótkoterminowych i długoterminowych, z jedyną szansą na przetrwanie jest wsparcie zewnętrzne, które może polegać na: odpisaniu części długów i / lub przesunięciu spłaty terminu, zawarcie umowy z bankiem lub inną organizacją który udziela kredytów na restrukturyzację długu, kapitalizację lub bycie przejęte przez inne firmy lub inne podmioty gospodarcze.

Prawne aspekty ogłoszenia upadłości przez spółkę

Biorąc pod uwagę aspekt prawny, fakt upadłości jest rozstrzygany przez sądy na podstawie wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego przez dłużnika lub jednego/kilku wierzycieli.

Z punktu widzenia przepisów prawnych, upadłość spółki należy interpretować jako postępowanie sądowe obejmujące określone procedury, podczas gdy niewypłacalność spółki występuje dopiero w momencie po ogłoszeniu upadłości przez sąd. W konsekwencji każda niewypłacalność w sensie prawnym oznacza ekonomiczne bankructwo, ale nie każde bankructwo gospodarcze musi koniecznie oznaczać niewypłacalność pod względem prawnym.

Poza faktyczną niewypłacalnością firm, które nie prowadziły działalności jako konsekwencją wewnętrznych i / lub zewnętrznych przyczyn, są także fałszywe bankructwa, które mają głównie na celu niespłacenie zobowiązań poprzez wyciągnięcie wszystkich środki finansowe od spółki (przyszłe upadłość), a następnie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w sądzie.

„Fałszywa” upadłość spółki – skala problemu

Najczęstsze bankructwa są najczęściej obserwowane w sektorze budowlanym. Duże firmy, po otrzymaniu zamówienia, zakładają firmy-córki, głównie oparte na upadającej firmie, często bardzo wiarygodne, ze względu na długą tradycję rynkową. Firma córka zamawia usługi, które mają być dostarczone przez podwykonawców, a po wykonaniu ogłasza upadłość.

W takiej sytuacji kapitał „pompujący” do spółki macierzystej jest bardzo mały, wystarczy jednak przynajmniej na spłatę zobowiązań publicznych. Podwykonawcy muszą jednak pozostać przy umowach, podpisanych, ale niezapłaconych fakturach i długach w odniesieniu do innych podmiotów. Ta sytuacja często prowadzi do bankructwa podwykonawcy.

Te podejrzane praktyki biznesowe są korzystne dla firmy macierzystej, z podwykonawcami, którzy jednak sromotnie tę walkę przegrywają. Proces fałszywego bankructwa może również trwać krócej, z pominięciem zamawiającego i podwykonawców, tj. spółka-córka „wypompowuje” nieruchomość do spółki macierzystej i deklaruje niewypłacalność.

Firmy, które działają w warunkach burzliwego środowiska, aby być chronionym przed niewypłacalnością, muszą skupić się na podstawowym – przetrwaniu i sukcesie. Według przeprowadzanych badań, zła sytuacja w firmie, która prowadzi do bankructwa, nie pojawia się nagle, a pewne symptomy trudności i kłopotów można wykryć zawczasu.

Problem z oceną wpływu czynników środowiska powinien być na bieżąco dogłębnie badany przez menedżerów, aby właściwie ocenić sytuację firmy. Te czynniki powodują, że wielu badaczy koncentruje się na badaniach mających na celu określenie wpływu środowiska firmy na jego działanie i efekt wewnętrznych aspektów.

Jak przewidzieć upadłość w spółce?

Symptomy określające, jakoby zbliżał się koniec działalności firmy, można odkryć zawczasu. Niezbędnym do tego jest jednak “trzymanie ręki na pulsie” i umiejętność dostrzeżenia pewnych, z pozoru nieistotnych sytuacji, które mogą zwiastować nieuniknione. Co można do nich zaliczyć?

  • pogarszająca się sytuacja gospodarcza i finansowa,
  • chwile “zastoju” w działaniach biznesowych firmy,
  • pozostałe czynniki, które oddziałują na siebie z biegiem czasu i mogą wpływać na integrację zarządzania w każdej firmie.

Z mikroekonomicznego punktu widzenia, przyczyny wewnętrzne są najpoważniejsze, ponieważ firma ma na nie bezpośredni wpływ. Menedżerowie mogą je kontrolować i, jeśli występują pewne zagrożenia, mogą zapobiec pogarszającej się sytuacji. Z drugiej strony przyczyny zewnętrzne są niezależne od menedżerów, są tworzone przez makroekonomię i sytuację w całym kraju.

Każda spółka musi dostosować się do zasad ekonomicznych rynku, aby mogła przetrwać i działać prawidłowo. Jednak nie zawsze jest to możliwe, zwłaszcza w przypadku małych i średnich firm, gdzie każda najmniejsza zmiana w sytuacji firmy może mieć bezpośredni niekorzystny wpływ na dalsze jej funkcjonowanie.

Zjawisko upadłości spółek – czy można temu zapobiec?

Obserwacja, wiedza i umiejętność szybkiego reagowania na symptomy mogące prowadzić do upadłości spółki, są bardzo ważnym aspektem dla menedżerów w firmach. Mogą one występować w dowolnym obszarze działania firmy, jak również w jej środowisku. Dlatego istotnym jest przeprowadzenie analizy tych czynników nie tylko w dziedzinie finansów i gospodarki, ale także wzięcie pod uwagę aspektów administracyjnych, prawnych, socjologicznych i politycznych.

To podejście powinni wprowadzać menedżerowie odpowiedzialni za procesy zarządzania i analizy obszarów w firmie, aby osiągnąć zwiększoną skuteczność ochrony przed kryzysem.

Bardzo ważnym aspektem ograniczenia ryzyka niewypłacalności firmy jest celowa i ciągła ocena zdolności płatniczych i określanie prawdopodobieństwa utraty tej zdolności. Aby to osiągnąć, konieczne wydają się metody prognozowania niewypłacalności.

Ocena symptomów kryzysów finansowych i ryzyka niewypłacalności może być wspierana przez zastosowanie systemu wczesnego ostrzegania, który łączy elementy konwencjonalnej analizy współczynników (najłatwiejsza i najbardziej popularna metoda oceny wypłacalności firmy) za pomocą bardziej złożonych metod i technik analizy ilościowej (np. analiza sztuczna, sieci neuronowe), które pozwoliłyby na jednoznaczne i obiektywne prognozowanie sytuacji finansowej w firmach.

Artykuł powstał przy współpracy z kancelarią Biurro.com specjalizującą się w skupie oraz sprzedaży gotowych spółek.