Stosowanie wskaźników Elo w zakładach na piłkę nożną

30
zakłady bukmacherskie - bukmacher
Być może słyszeliście o wskaźnikach Elo – ale co to dokładnie jest i jak z nich korzystać do zwiększenia wygranych w zakładach? Lektura obowiązkowa dla każdego, kto planuje typować w fazie pucharowej Ligi Mistrzów.

Wskaźniki Elo zostały stworzone jako ulepszony system rankingów szachowych przez urodzonego na Węgrzech amerykańskiego mistrza szachowego i profesora fizyki, Arapda Elo. Polegają one na porównywaniu poziomu umiejętności w grach opierających się na rywalizacji przeciwników.

Metoda ta została następnie dostosowana do wielu dyscyplin sportowych i obecnie jest powszechnie stosowana do oceny drużyn w piłce nożnej. Pokażemy, jak działają wskaźniki Elo, na przykładach nadchodzących spotkań w Lidze Mistrzów.

Wiedza teoretyczna

Przy stosowaniu systemu Elo w piłce nożnej, każda drużyna ma ocenę dla każdego punktu w czasie, a im wyższy wskaźnik, tym lepszy zespół. Oceny są stale aktualizowane, aby włączyć wyniki meczów rozegranych pomiędzy ocenianymi drużynami.

“Zwycięzca odbiera punkty przegranemu, przy czym łączna liczba punktów w stawce uzależniona jest od dzielącej dane drużyny różnicy rankingowej.”

Istotą wskaźnika Elo jest to, że zwycięzca bierze punkty przegrywającej drużyny. Liczba punktów w łącznej puli dla każdego meczu zależy od różnicy rankingowej pomiędzy drużynami.

Gdy zespół o wysokiej ocenie wygrywa z nisko notowaną drużyną, wówczas traci ona tylko kilka punktów, natomiast gdy zwycięża nisko punktowana drużyna, jej konto zasila proporcjonalnie większa liczba punktów rankingowych. W przypadku remisu punkty dzielone są po równo.

Podstawa matematyczna

Oto jak wyglądają podstawowe obliczenia dla dwóch wysoko notowanych drużyn, z których każda może stracić 5% swoich punktów. 16 lutego Juventus zagra z Bayernem Monachium w pierwszym meczu 1/8 Ligi Mistrzów. Obydwa zespoły są w pierwszej piątce, mając na swoim koncie odpowiednio 1927 i 1998 punktów według rankingów ClubElo.

Obliczając 5% rankingu, Juventus ryzykuje utratę 96 punktów, a Bayern 100, zatem łączna pula liczy 196 punktów. Są trzy możliwe wyniki:

  1.     Juventus wygrywa. Jego ocena wzrasta o 100 do 2027, a Bayernu spada do 1898.
  2.     Bayern wygrywa. Jego ocena wzrasta o 96 do 2094, a Juventusu spada do 1831.
  3.     Remis. Pula (196) dzieli się równo między dwa zespoły 98:98, powodując niewielki wzrost do 1929 dla Juventusu oraz nieznaczny spadek do 1996 dla Bayernu.

Weźmy inny przykład z większą różnicą pomiędzy drużynami. PSV Eidhoven (ze wskaźnikiem 1700) 24 lutego gra pierwszy mecz z Atletico (posiadającym 1934 punktów rankingowych). I w tym przypadku obydwie drużyny ryzykują utratę 5% punktów (odpowiednio 85 i 97), a pula wynosi 182 punkty.

Oto, jak przedstawia się ich sytuacja rankingowa przy trzech możliwych wynikach spotkania:

  1.     Wygrywa Eidhoven. Jego ocena rośnie o 97 do 1797, a Atletico spada do 1837.
  2.     Wygrywa Atletico. Jego ocena rośnie o 85 do 2019, a Eidhoven spada o tę samą liczbę, do 1615.
  3.     Remis. Pula (182) zostaje rozdzielona po równo pomiędzy drużynami, czyli wskaźnik Atletico spadnie o 6 punktów do 1928, Eidhoven wzrośnie o 6 punktów do 1706

Uwzględnianie innych czynników

Powyższe obliczenia ukazują podstawowe działanie wartości Elo w piłce nożnej, jednak każdy, kto ma choćby podstawową wiedzę na temat piłki nożnej zdaje sobie sprawę z poważnej wady takiej metody: nie bierze ona pod uwagę tak istotnych czynników, jak choćby przewaga własnego boiska.

W pierwszym przykładzie zespołów o niemal równym rankingu widać wyraźnie, że remis pomiędzy Juventusem i Bayernem na Stadionie jest wyraźnie korzystniejszym wynikiem dla niemieckiego zespołu, zatem nieuzasadnione byłoby przyznanie im niewielkiej kary.

Z tego powodu obliczenia wartości Elo w piłce nożnej zwykle dostosowuje się tak, by uwzględnić ważne zmienne, takie jak gra na własnym boisku, różnica goli, dwumecz itp. Poniżej podajemy wskaźniki Elo dla 16 drużyn, które spotkają się w 1/8 Ligi Mistrzów (za ClubElo):

Wskaźniki Elo dla 16 drużyn grających w Lidze Mistrzów

Drużyna Wartość Elo
Barcelona 2052
Real Madryt 2008
Bawaria 1998
Atletico 1934
Juventus 1927
Paris SG 1920
Man City 1859
Arsenal 1821
Chelsea 1803
Benfica 1795
Dynamo Kijów 1767
Wolfsburg 1762
Roma 1753
Zenit 1748
PSV Eidhoven 1700
Gent 1643

Korzystanie ze wskaźników Elo w zakładach

Główne ograniczenia we wskaźnikach Elo, o których powinien pamiętać typujący, to fakt, że obliczenia wartości Elo opierają się wyłącznie na przeszłych wydarzeniach. Ponieważ nie bierze się pod uwagę pojedynczych zawodników, można wywnioskować, iż system Elo będzie mniej skuteczny w pewnych sytuacjach, takich jak kontuzje, nowi menadżerowie i zawodnicy, taktyka itp. Elo będzie reagować na takie zmiany dopiero po pewnym czasie.

Pomimo to jednak z systemu tego korzystają wytrawni gracze, uważając go za wiarygodne narzędzie w poszukiwaniu wartościowych zakładów, np. takich o dodatniej wartości oczekiwanej, ponieważ stanowią solidną podstawę statystyczną do obliczania prawdopodobieństwa z dużą dokładnością różnych wyników. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy rywalizacja – np. faza Ligi Mistrzów, w której pozostało 16 drużyn – zbliża się do końca, gdyż słabsze drużyny zostały już wyeliminowane, a wytypowanie zwycięzców staje się coraz trudniejszym zadaniem.