Waluta Chin – Juan

184
chiny

Waluta Chin

W języku chińskim słowo „juan” oznacza po prostu „pieniądz”, na przykład 美元 (měiyuán) to dolary amerykańskie (USD), których nazwa wywodzi się od 美國 (Měiguó) (USA). 美元 (měiyuán) to po prostu „amerykański pieniądz”.

Renminbi (chiń. upr.: 人民币; chiń. trad.: 人民幣; pinyin: rénmínbì; dosł. „waluta ludowa”), Juan (chiń. upr.: ; chiń. trad.: 圓 lub 圆; pinyin: yuán) - waluta Chińskiej Republiki Ludowej. Kod ISO 4217 to CNY (skrót od ang. Chinese yuan), inny skrót to RMB.

Kod ISO 4217 CNY
Państwo Chińska Republika Ludowa
Poziom inflacji 2,6% w 2012
Podział 1 juan = 10 jiao = 100 fenów
Symbol ¥ – juan
角 – jiao
分 – fen
Monety 1, 2, 5 fenów
1, 5 jiao
1 juan
Banknoty 1, 2, 5 jiao
1, 5, 10, 20, 50, 100 juanów
Bank centralny Ludowy Bank Chin

Historia waluty Chin

Chiny – państwo w Azji Wschodniej, do 1912 roku cesarstwo, później republika. W 1949 r. na kontynencie proklamowano republikę ludową. Wraz ze wzrostem chińskiej władzy centralnej (około 110 r.) podstawowym problemem stał się kształt systemu monetarnego. Hanowie uprawiali formę swobodnego bicia monety, a lenni książęta „zalewali” dodatkowo Chiny własnymi monetami. Doszło do sytuacji, że „prawie wszyscy w cesarstwie zajmowali się biciem monet”.

Fałszerzom, których liczba bardzo wzrosła, zagrożono surowymi karami. Mimo to, w 112 r. spośród 250 książąt 106 zajmowało się procederem fałszowania monet, co w efekcie doprowadziło do ich zdegradowania. W 113 r. wydano edykt, unieważniający wszelkie monety pochodzące z innych warsztatów niż cesarskie.

waluta chinW 219 r. wprowadzono do obiegu miedzianą monetę okrągłą z kwadratowym otworem w środku, bardzo ciężką i z tego powodu niewygodną w noszeniu. Od tego czasu monety chińskie mają kwadratowy otwór. Znajdujące się w obiegu żelazne monety za panowania dynastii Szeng (960-1279) były również niewygodne w użyciu ze względu na ciężar. Przyczyniły się do tego, że 16 znanych domów kupieckich zespoliło się w rodzaj bractwa i wprowadziło w obieg tzw. „banknoty przenośne”, których wykupienie gwarantowało państwo.

Pierwsze emisje cesarskie z 1260 r. miały pokrycie w jedwabiu, a kolejne w srebrze. Banknoty robiono z papieru pozyskiwanego z włókien drzewa morwowego. Marko Polo, wenecjański pisarz i podróżnik, pisał że Wielki Chan „poleca […] ściągać delikatny miąższ znajdujący się między korą a drewnem, ten nasycony klejem, rozgniatać i wałkować, aż powstaną arkusze podobne do papieru, ale całkiem czarne. I te arkusze kraje się rozmaicie na większe i mniejsze kawałki […]. Najmniejszy pieniądz wart jest połowę denara […]. I wszystkie te pieniądze papierowe pieczętowane są pieczęcią Wielkiego Chana. […] na każdym z nich kilku urzędników do tego wyznaczonych podpisuje swe nazwisko […]”.

Cesarski Urząd Skarbowy Wielkiej Dynastii Ming, panujący w latach 1368-1644, emitował pieniądze papierowe, które miały tę samą wartość, co miedziane. Na banknotach umieszczono tekst: „Przeznaczone do obiegu ważne pieniądze Wielkiej Dynastii Ming obowiązują w całym cesarstwie”. Ostrzeżono fałszerzy: „Kto fałszuje bądź sfałszowane puszcza w obieg będzie ścięty. Kto wskaże fałszerza i aresztuje, otrzymuje 250 taelsów w srebrze jako zapłatę, jak i cały majątek przestępcy”.

Pieniądze papierowe po wielu eksperymentach z końcem wieku XIV traciły w Chinach na popularności. Dopiero w 1852 r. wydarzenia związane z rewolucją Taiping zmusiły państwo do ponownych emisji banknotowych. Najsłynniejszym bankiem do 1911 r. był „Ta Ching Government Bank”, z którego później wyłonił się „Bank of China”. Centralny Bank Chiński miał dominującą pozycję do 1948 r. W tym czasie pojawiły się tzw. złote i srebrne banknoty.

Banknoty organów komunistycznych istniały już w latach 30. XX wieku. Emitował je Narodowy Bank Chińskiej Republiki Radzieckiej, Bank Robotniczo-Chłopski Rządu Radzieckiego prowincji Szetszuan i Szensi. Podczas drugiej wojny światowej i w okresie powojennym banknoty regionalnych banków komunistycznych zyskiwały na znaczeniu.