5 sił Portera – co to jest i jak zrobić?

251

Funkcjonowanie firmy na rynku oraz jej szanse na utrzymanie się i rozwój są uzależnione od wielu czynników. Dlatego przed jej założeniem konieczne jest przeprowadzenie dokładnego rozpoznania sytuacji i zebranie informacji, które będą podstawa podjęcia decyzji biznesowej. Pomocą służy narzędzie znane jako 5 Sił Portera. Czym ono jest i jak można je wykorzystać w praktyce?

Rywalizacja firm na rynku a szanse dla nowego podmiotu

W dobie swobodnej gospodarki niemal każdy człowiek z inicjatywą, pomysłem i określonym zasobem gotówki może otworzyć własną firmę. Podjęcie decyzji o rozpoczęciu działalności gospodarczej w określonej branży nie powinno być przypadkowe. Może bowiem skończyć się tym, że z powodu braku zainteresowania klientów czy dostępu do tanich surowców firma szybko upadnie.
Aby uniknąć takiej sytuacji przed podjęciem decyzji o rejestracji salonu czy sklepu powinien on przeprowadzić dokładną analizę rynku. Istotne w niej są elementy takie jak dynamika sektora, rentowność firmy w danej branży, siła przetargowa nabywców i dostawców czy też siła rywalizacji konkurencyjnej. Na ocenę tych elementów pozwala pięć sił Portera.

Czym są siły Portera?

5 sił Portera jest specyficznym narzędziem przeznaczonym do badania konkurencji rynkowej firmy, a także szans na jej przetrwanie i rozwój w danym środowisku. Model stworzony przez Michaela Portera – amerykańskiego ekonomistę-stratega, pozwala też ocenić zagrożenia, z jakimi musi się zmierzyć firma.
Nazwa nie jest przypadkowa, gdyż podczas analizy rynku bierze pod uwagę pięć różnych czynników. Są to następujące siły Portera:

  • siła przetargowa dostawców,
  • siła przetargowa nabywców,
  • siła rywalizacji konkurencyjnej wewnątrz sektora,
  • zagrożenie ze strony nowych wejść na rynek,
  • zagrożenie ze strony substytutów.

Do czego służy analiza za pomocą 5 sił Portera?

Podstawowym celem, jaki ma osiągnąć przeprowadzenie analizy jest ustalenie opłacalności założenia firmy włącznie z oceną jej szans na przetrwanie. Przykładowo, jeśli profilem działalności przedsiębiorstwa ma być produkcja soków owocowych, o sukcesie pomysłu mogą zdecydować czynniki takie, jak obecność innych producentów na rynku lokalnym czy też dostęp do upraw owoców. Założenie przetwórni w rejonie sadowniczym z pewnością będzie dobrym pomysłem. Jeśli jednak w okolicy działa już kilka innych przetwórni, szanse powodzenia znacznie zmaleją. Wiadomo, że wyższa konkurencja na rynku to mniejsza jego rentowność i analogicznie niższa konkurencja to lepsza rentowność. Analizując siły Portera można uzyskać odpowiedź na pytanie, która z tych relacji będzie dotyczyć zakładanej firmy.

Analiza rynku i dynamiki sektora za pomocą 5 Sił Portera

Analizą rynku za pomocą sił Portera zajmują się specjaliści z firmy consultingowej ConQuest Consulting. Powierzając im to zadanie poniesiesz dodatkowe koszty, ale z pewnością zminimalizujesz ryzyko bankructwa i dużych strat finansowych. Możesz też przeprowadzić ją samodzielnie korzystając z narzędzia i ogólnych zasad posługiwania się nim. Jak przeprowadzić analizę?

Zdefiniowanie sektora

Pierwszym krokiem, od którego należy zacząć analizę jest zdefiniowanie sektora. Stanowi on pojęcie węższe niż branża, dlatego obejmuje tylko część produktów czy usług. Charakterystyka obejmuje wielkość rocznych obrotów wszystkich firm działających w jego obrębie. Dane na ten temat można uzyskać w Internecie, w dokumentach finansowych KRS lub ocenić samodzielnie na podstawie obserwacji. Istotna jest też dynamika sektora, którą określasz w 10-punktowej skali. Punktowa ocena atrakcyjności sektora obejmuje siłę rywalizacji konkurencyjnej podobieństwo produktów dostępnych na rynku oraz cykl życia sektora i produktu.

Siła rywalizacji konkurencyjnej wewnątrz sektora

Ocena konkurencji oraz poszukiwanie metod, jakimi można ją pokonać to ważny element analizy rynku. Im więcej w danym sektorze działa przedsiębiorstw o tym samym lub bardzo zbliżonym profilu produkcji, tym mniejsza jest rentowność Twojej firmy. Istotne jest, czy rynek ma charakter rosnący czy malejący i czy jest podzielony między wiele małych firm czy dominują na nim duże koncerny. Przy malejącym rynku Twoje szanse również maleją, a rywalizacja będzie bardziej krwawa.

Zagrożenie ze strony nowych wejść na rynek

Obecna konkurencja nie stanowi jedynego ograniczenia dynamicznego rozwoju firmy. Mogą nim być również potencjalne przyszłe firmy, jeśli pojawią się w danym sektorze. Dlatego 5 Sił Portera uwzględnia również ocenę zagrożenia ze strony nowych wejść na rynek. Wymaga ona uwzględnienia barier ekonomicznych takich jak regulacje państwa, licencje, dostępna infrastruktura, ale też czynniki właściwe dla danej firmy. Te drugie to między innymi: dostęp do technologii i kanałów dystrybucji, wysokość kapitału początkowego, rozpoznawalność produktów czy też trudności w zmianie dostawcy.

Zagrożenie ze strony substytutów

Ograniczeniem możliwości rozwoju firmy jest też możliwość zastąpienia jej produktów substytutami. W przypadku soków owocowych mogą to być np. napoje na bazie soków czy smakowe wody mineralne. W takiej sytuacji sektor rozszerza się o firmy produkujące takie wyroby, a w efekcie zwiększa się też konkurencyjność i zmniejsza rentowność.

Siła przetargowa nabywców i dostawców

Obie te siły analizuje się w ten sam sposób, a proces obejmuje elementy takie jak liczba dostawców (nabywców) na rynku, koszty zmiany dostawcy (im są wyższe tym mniejsze zagrożenie przez konkurencję), a przypadku odbiorców – rodzaj i podobieństwo produktów. Jeśli konkurencja oferuje podobne wyroby w tej samej cenie, dla klienta nie ma znaczenia, od kogo je kupi. Rozwiązaniem w tym przypadku jest zastosowanie jednej z trzech strategii zwalczania konkurencji.

Zobacz więcej nahttps://www.conquest.pl/analiza-atrakcyjnosci-sektora-metoda-5-sil-portera/