Bankructwo, prawo upadłościowe

389

Bankructwo to stan, w którym wartość zobowiązań określonego podmiotu jest wyższa niż wartość majątku dłużnika. W tej sytuacji przedsiębiorca nie posiada żadnego majątku, a zatem nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania upadłościowego. Oznacza to stratę wszystkich wierzycieli przedsiębiorstwa, a następnie – zakończenie działalności przedsiębiorstwa.

Bankructwo, prawo upadłościowe

Ustawy umożliwiające przeprowadzenie w uporządkowany i sprawiedliwy sposób upadłości niewypłacalnego dłużnika. W jakiejś postaci istnieją one praktycznie w każdym kraju o gospodarce rynkowej:

  • uniemożliwiają dłużnikowi handel po stwierdzeniu jego niewypłacalności (aby ograniczyć straty wierzycieli),
  • wstrzymują działalność dłużnika, pozwalają na przeprowadzenie w uporządkowany sposób jego likwidacji i procesu rozdysponowania aktywów,
  • ustanawiają kolejność roszczeń pokrywanych z masy upadłościowej,
  • jeśli to możliwe, tworzą mechanizmy stabilizujące (za zgodą wierzycieli) sytuację finansową dłużnika,
  • w odniesieniu do osób fizycznych – pozostawiają dłużnikowi podstawowe środki utrzymania
  • wprowadzają karalność wszelkich związanych z upadłościami oszustw.

Ustawy upadłościowe mają umożliwiać egzekwowanie praw wierzyciela przy poszanowaniu praw dłużnika. Drugim (obok sprawiedliwego traktowania stron) celem jest zwiększenie efektywności gospodarczej. Ustalone prawem upadłościowym zasady gry sprzyjają elastycznemu kształtowaniu się podaży i popytu na kredyt. Podobnie jak ograniczenie odpowiedzialności, prawo upadłościowe zachęca także do tworzenia przedsiębiorstw. Wreszcie jest ono częścią doktryny prawa do bankructwa – pozwala przedsiębiorcy porzucić zrujnowaną
przez jego błędy firmę i rozpocząć działalność od nowa. Prawo upadłościowe to istotny element infrastruktury instytucjonalnej w gospodarce.

Termin „bankructwo” pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego „złamaną ławkę”; chodzi o znaną w Lombardii praktykę prowadzenia banków na dworze – na ławkach, które niszczono, jeśli ktoś nie był w stanie spłacić długu.