Co to jest rabat ?

284

Rabat – obniżka ustalonej ceny katalogowej lub detalicznej. Może ona być uwarunkowana siłą nabywczą kupującego (rabat ilościowy) lub oferowaniem lepszych warunków cenowych przy dokonywaniu płatności gotówką (w porównaniu z warunkami oferowanymi nabywcom korzystającym z kredytu kupieckiego). Zdarza się również, że sprzedawca udziela rabatu chcąc przyspieszyć obrót zapasów. Udzielone rabaty wykazywane są w księgach sprzedawcy albo jako zmniejszenie kwoty przychodów, albo jako koszt w pozycji „rabaty udzielone”. Z kolei nabywca może obliczyć kwotę potencjalnych rabatów, z których nie skorzystał i wykazać ją jako koszt w pozycji „rabaty nie wykorzystane” (co zwraca uwagę na ewentualne niedociągnięcia w gospodarce pieniężnej).

Rabat był powszechną taktyką cenową w XIX wieku i był często stosowany przez dużych przemysłowców w celu zachowania lub rozszerzenia swojej władzy poprzez podcinanie konkurencji. Ważni klienci otrzymywali refundacje w tajemnicy, aby mniej wpływowi nabywcy nic o nich nie wiedzieli. W XIX-wiecznym przemyśle kolejowym refundacje były często wykorzystywane jako środek dyskryminacji cenowej. Motywem udzielania rabatów przez przedsiębiorstwa kolejowe były ich chronicznie niewykorzystane zdolności produkcyjne; tajne rabaty wydawały się niewielką ceną, którą trzeba było zapłacić za przejęcie dużych zamówień towarowych. Udzielanie rabatów było tak powszechnie praktykowane przez amerykańskie i europejskie przedsiębiorstwa kolejowe, że publikowane taryfy były stosowane jedynie wobec nadawców, którzy nie byli na tyle wyrafinowani, by płacić im bez negocjacji o zwrot kosztów. W historii Stanów Zjednoczonych rabaty otrzymywane przez Standard Oil Company były głównym czynnikiem w osiągnięciu przez tę firmę monopolistycznej pozycji w przemyśle naftowym.

Z drugiej strony, niektóre rabaty były wykorzystywane jako uzasadniona zachęta do pożądanych działań ze strony klientów. Na przykład, firmy z branży nieruchomości w Europie udzielały rabatów nabywcom, aby zachęcić ich do ulepszania gruntów, co zwiększyłoby wartość sąsiadujących niesprzedanych gruntów. Tak zwane odroczone lub wyłączne patronaty, rabaty są popularne wśród dużych sprzedawców towarów szybko psujących się, niektórych usług i dóbr konsumpcyjnych trwałego użytku. Aby otrzymać rabat, nabywca musi wyrazić zgodę na zakup niektórych towarów lub usług wyłącznie od określonego sprzedawcy na czas określony, zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy. Rabaty takie mogą być uzasadnione względami ekonomicznymi, jeżeli są dostępne dla wszystkich klientów i jeżeli skutkują one niższymi kosztami produkcji.