Co to jest deficyt handlowy ?

122

Deficyt handlowy występuje wtedy, gdy import danego kraju przekracza jego eksport w danym okresie czasu. Deficyt handlowy oznacza odpływ waluty krajowej na rynki zagraniczne. Jest on również określany jako ujemne saldo handlowe (BOT).

Deficyt handlowy = całkowita wartość importu – całkowita wartość eksportu

KLUCZOWE INFORMACJE

  • Deficyt handlowy występuje wtedy, gdy import danego kraju przekracza jego eksport w danym okresie czasu.
  • Deficyt handlowy towarów jest równy wartości towarów importowanych pomniejszonej o wartość towarów eksportowanych.
  • Deficyt na rachunku obrotów bieżących opiera się na szerszej definicji, która obejmuje również usługi i niektóre rodzaje dochodów.
  • Deficyt handlowy nie zawsze jest szkodliwy, ponieważ może wynikać z korzystnych inwestycji zagranicznych i łagodzić przejściowe niedobory.
  • W dłuższej perspektywie czasowej utrzymujące się deficyty handlowe mogą powodować bezrobocie i prowadzić do utraty bogactwa danego kraju na rzecz innych krajów.

Wyjaśnienie pojęcia deficytów handlowych

Deficyt handlowy” występuje wtedy, gdy na międzynarodowym rachunku transakcyjnym znajduje się ujemna kwota netto (inaczej: ujemne saldo). W bilansie płatniczym (inaczej mówiąc na rachunkach transakcji międzynarodowych) zapisuje się wszystkie transakcje gospodarcze pomiędzy rezydentami i nierezydentami, w których następuje zmiana własności.

Deficyt handlowy” lub kwota netto może być obliczana dla różnych kategorii w ramach międzynarodowego rachunku transakcji. Obejmują one towary, usługi, towary i usługi, rachunek bieżący oraz sumę rachunku bieżącego i kapitałowego.

Rachunek bieżący obejmuje towary i usługi oraz płatności z tytułu dochodów pierwotnych i wtórnych. Dochody pierwotne obejmują płatności (alias, zyski) z inwestycji bezpośrednich (ponad 10 % własności przedsiębiorstwa), inwestycji portfelowych (rynków finansowych) i innych. Płatności dochodu wtórnego obejmują dotacje rządowe (pomoc zagraniczna) i płatności emerytalne oraz prywatne przekazy pieniężne dla gospodarstw domowych w innych krajach (np. wysyłanie pieniędzy do przyjaciół i krewnych).

Rachunek kapitałowy obejmuje wymianę aktywów, takich jak ubezpieczone straty związane z klęskami żywiołowymi, umorzenie długów oraz transakcje z prawem (np. minerały, znaki towarowe lub franszyza).

Saldo rachunku bieżącego i rachunku kapitałowego określa ekspozycję gospodarki na resztę świata, natomiast rachunek finansowy wyjaśnia, w jaki sposób jest finansowany. W zasadzie suma sald na tych trzech rachunkach powinna być równa zeru, ale istnieją rozbieżności.

Deficyty handlowe mogą wystąpić, gdy dany kraj nie produkuje wystarczającej ilości towarów dla swoich mieszkańców. Jednak w niektórych przypadkach deficyt może być sygnałem, że konsumenci danego kraju są wystarczająco zamożni, aby kupić więcej towarów niż ich kraj produkuje.

Rodzaje Deficytów Handlowych

Istnieją dwa istotne rodzaje deficytów handlowych. Deficyt handlowy towarów jest równy wartości towarów importowanych pomniejszonej o wartość towarów eksportowanych. Deficyt w handlu towarami opiera się na wąskiej definicji handlu, który obejmuje tylko towary fizyczne. Deficyt na rachunku bieżącym opiera się na szerszej definicji, która obejmuje również usługi i niektóre rodzaje dochodów. Deficyt w handlu towarami jest zazwyczaj wyższy w przypadku krajów, które importują dużą ilość wyprodukowanych towarów, takich jak Stany Zjednoczone.

Zalety płynące z deficytu handlowego

Najbardziej oczywistą korzyścią płynącą z deficytu handlowego jest to, że pozwala on danemu państwu konsumować więcej niż produkuje. W krótkiej perspektywie czasowej, deficyty handlowe mogą pomóc narodom uniknąć niedoborów towarów i innych problemów gospodarczych.

Wiele deficytów handlowych koryguje się z czasem. Deficyt handlowy wywołuje presję na obniżenie wartości waluty danego kraju w ramach systemu płynnego kursu walutowego. Tańsza waluta krajowa powoduje, że import staje się droższy w kraju z deficytem handlowym. Konsumenci reagują ograniczeniem konsumpcji importu i przestawieniem się na alternatywy produkowane w kraju. Deprecjacja waluty krajowej powoduje również, że eksport kraju jest tańszy i bardziej konkurencyjny na rynkach zagranicznych.

Deficyt handlowy może wystąpić również dlatego, że dany kraj jest bardzo pożądanym miejscem dla inwestycji zagranicznych. Na przykład, status dolara amerykańskiego jako światowej waluty rezerwowej tworzy silny popyt na dolary amerykańskie. Obcokrajowcy muszą sprzedawać towary Amerykanom, aby uzyskać dolary. Według danych Departamentu Skarbu USA na październik 2019 roku inwestorzy zagraniczni posiadali w skarbcach ponad cztery biliony dolarów. Inne kraje musiały utrzymywać skumulowane nadwyżki handlowe z USA w wysokości ponad czterech bilionów dolarów, aby kupić te portfele skarbowe. Stabilność krajów rozwiniętych na ogół przyciąga kapitał, podczas gdy kraje mniej rozwinięte muszą martwić się o ucieczkę kapitału.

Wady Deficytów Handlowych

Deficyty handlowe mogą stwarzać poważne problemy w perspektywie długoterminowej. Najgorszym i najbardziej oczywistym problemem jest to, że deficyty handlowe mogą ułatwiać pewnego rodzaju kolonizację gospodarczą. Jeśli dany kraj stale boryka się z deficytami handlowymi, obywatele innych krajów zdobywają fundusze na zakup kapitału w tym kraju. Może to oznaczać dokonywanie nowych inwestycji, które zwiększają produktywność i tworzą miejsca pracy. Jednakże może to również oznaczać jedynie wykupienie istniejących przedsiębiorstw, zasobów naturalnych i innych aktywów. Jeśli ten zakup będzie kontynuowany, inwestorzy zagraniczni będą w końcu posiadać prawie wszystko w kraju.

Deficyty handlowe są na ogół dużo bardziej niebezpieczne przy stałych kursach wymiany. W systemie stałego kursu walutowego dewaluacja waluty jest niemożliwa, deficyty handlowe są bardziej prawdopodobne, a bezrobocie może znacznie wzrosnąć. Zgodnie z hipotezą dwóch deficytów, istnieje również związek między deficytami handlowymi a deficytami budżetowymi. Niektórzy ekonomiści uważają, że europejski kryzys zadłużenia został spowodowany częściowo przez innych członków UE, którzy utrzymywali deficyty handlowe z Niemcami. Kursy walutowe nie mogą już dłużej dostosowywać się między krajami strefy euro, przez co deficyty handlowe stają się poważniejszym problemem.

Przykład z świata rzeczywistego

Stany Zjednoczone wyróżniają się największym od 1975 r. deficytem handlowym na świecie. W roku poprzedzającym 30 września 2019 r. deficyt na rachunku obrotów bieżących USA w zakresie towarów i usług wyniósł ponad 517 mld dolarów. Stany Zjednoczone importowały i zużywały znacznie więcej elektroniki, surowców, ropy naftowej i innych produktów, niż sprzedawały do innych krajów.