Historie spektakularnych fałszerstw i rodzaje falsyfikatów (podrabianie pieniędzy )

539

Fałszowanie czyli podrabianie pieniędzy (znaków pieniężnych) towarzyszyło człowiekowi od momentu pojawienia się monet, a następnie banknotów w osadach. Podrabianie lub fałszowanie pieniędzy oraz częstotliwość fałszowania zależały od jego globalnej siły nabywczej i zależały od nich. Ważna jest również metoda bezpieczeństwa.

Już w VI wieku pne wytwarzanie fałszywych monet było poważnym problemem gospodarczym, dlatego słynne prawa Solona przewidywały karę śmierci. Przez wiele stuleci przestępcy pokryli rdzeń wykonany z metalu nieszlachetnego cienką warstwą srebrnej blachy. Tak przygotowane pieniądze zostały wprowadzone do obiegu jako autentyczna moneta. Autentyczność podejrzanych monet sprawdzono ostrym narzędziem, wycinając kawałek wieńca.

Monety zostały również sfałszowane przez odlewanie ich w formach wykonanych na oryginalnym wzorze. Tego rodzaju podróbki są „głuche”, a zdjęcie na nich jest nieostre.

Lepszą metodą stosowaną we współczesnych czasach jest losowanie monety metodą galwaniczną – nakładanie warstwy metalu szlachetnego na powierzchnię formy przez elektrolizę. Kopia monety jest zwykle wykonana z miedzi, pokrywającej powierzchnię warstwą srebra lub złota. Za pomocą tej metody można uzyskać tylko jedną stronę monety, awersu lub rewersu. W związku z tym dwie strony są połączone i pomiędzy nimi umieszczona jest warstwa łatwo topliwego metalu. Obserwując krawędź podróbki, zauważamy kilka połączonych warstw.

Najdokładniejsze podróbki są wykonane z fałszywych znaczków wykonanych jak oryginalne monety. Rysunek monety jest rzeźbiony lub odlany z miękkiego metalu, a następnie hartowany. Tego rodzaju monety mają gorszy dźwięk i mniej precyzyjny rysunek.

W wielu krajach zajmowano się fałszowaniem monet. Isaac Newton zyskał znaczne zasługi w walce z podrabianiem, gdy był przełożonym Mennicy Londyńskiej w latach 1696–1699. Podrabianie monet stało się szczególnie ryzykowne podczas jego urzędu. Śledził oszustów, organizował sieć informatorów. Tylko przez cztery miesiące Newton przesłuchiwał dwustu podejrzanych i informatorów. Dziewiętnaście wyroków śmierci za fałszerstwo przeprowadzono w samym Londynie w 1697 r.

Najbardziej znanym przypadkiem jest fałszowanie polskich monet w latach 1740–1786. Podczas panowania saskiego Polska poniosła poważne szkody ekonomiczne w wyniku podrabiania polskich monet przez króla Fryderyka II. Srebrne i złote monety polskie z fałszywymi znaczkami wygrawerowanymi na popiersiu króla Augusta III zostały wyprodukowane w sześciu mennicach w Prusach i Niemczech. Monety zawierały sporą ilość miedzi, ale miały srebrną patynę i wyglądały całkiem niezawodnie. Podróbki sprowadzano do Polski i wymieniano na dobre polskie monety z czystego srebra lub kupowano srebro i wyroby ze złota.
W wyniku tej praktyki Polska straciła setki milionów złotych.

Banknot to osobny rozdział w historii fałszerstw. Wśród podrobionych pieniędzy papierowych rozróżnia się następujące kategorie:

  • podróbka (fałszywe – wykonane od podstaw przez fałszerza),
  • przerobiony (sfałszowany – na którym podniesiono nominał i zmieniono inne elementy graficzne),
  • preparowane (wynikające z cięcia i sklejania ze sobą odcinków banknotów o zmniejszonych rozmiarach, które pierwotnie nie należą do siebie).

Fałszywe banknoty różnią się rodzajem papieru, grafiką i bezpieczeństwem. Rysunek podróbki, zwłaszcza elementy wykonane w oryginale przy użyciu techniki grawerowania stali, zwykle jest pozbawiony wyrazu i nieostry.

Ciekawym przypadkiem nietypowego przetwarzania banknotu są banknoty Argentyny symulowane jako banknoty australijskie. Fałszerz usuwa nazwę emitenta, używając nadruku w pionowym pasku, odcinając pasek papieru. Element argentyńskiej nazwy waluty „Australales” użyty na banknotach emitowanych w latach 1985–91 sugeruje nazwę kraju Australia.

W historii pieniądza niemieckie podrabianie brytyjskich znaków pieniężnych podczas II wojny światowej mogło być najbardziej dotkliwe. Wstrząsanie zaufaniem do solidności brytyjskiej waluty, a ostatecznie zniszczenie systemu gospodarczego zagroziłoby wojnie sojuszniczej. Projekt produkcji podróbek pod kryptonimem „Bernhard” został opracowany przez Heinricha Himmlera, szefa Gestapo i SS. Major Krüger próbował rekrutować specjalistów z firmy papierów wartościowych i Reichsbank. Jednak pomimo ryzyka nie brali oni udziału w produkcji podróbek. Wśród więźniów obozów koncentracyjnych znaleziono wysokiej klasy specjalistów. Zebrali się w silnie strzeżonym obozie w Sachsenhausen, gdzie zorganizowano fabrykę fałszywych banknotów. Zakład miał najnowocześniejszy sprzęt. Więźniom grożono poważnymi konsekwencjami, jeśli spróbują popełnić najmniejszy błąd, który pozwolił im zauważyć fałszerstwo. W rezultacie powstał doskonały podróbka, która nie różniła się od autentycznego papieru, grafiki i zabezpieczeń. Pod koniec 1942 r. Co miesiąc wydawano 400 000 angielskich podróbek. Były używane na całym świecie do wszystkich zadań niemieckich. Nieproporcjonalnie duże ilości nierozpoznanych podróbek ze stolic neutralnych, takich jak Lizbona, Madryt, Stambuł, Sztokholm i Berno, zaczęły płynąć nieproporcjonalnie w stosunku do wielkości obrotu. Bank Anglii, zaniepokojony tą sytuacją, podejrzewał nazistowskie Niemcy o podrabianie na wysokim poziomie. Aby zapobiec katastrofie, wycofał poprzednie banknoty z obiegu, wprowadzając nowy model na swoim miejscu.

Warto wspomnieć o jednej z trudniejszych funkcji bezpieczeństwa, którą jest znak wodny o nazwie filigram. W tej ochronie spotykają się postacie (Polska, Anglia), architektura (Euro), zwierzęta (Burundi, Ghana, Kongo). Wspólną cechą znaku wodnego jest jego plastyczność, a co za tym idzie głębokość rysunku. Fałszywy znak wodny ma rozmazany, tępy obraz. Kiedy znak wodny pojawia się w promieniach intensywnej lampy UV, taki banknot należy uznać za fałszywy.

Należy pamiętać, że fałszerze są całkiem dobrzy w ukrytym bezpieczeństwie – np. pokazywanie różnych rysunków w świetle ultrafioletowym lub lśniących fragmentów grafiki, np. oznaczenia serii i numeracji. Warto również wiedzieć, jakie banknoty i ich nominały znajdują się obecnie w obiegu w danym kraju (np. W unii gospodarczej i walutowej). Dotyczy to zwłaszcza osób, które nie są zbyt dobrze zaznajomione z autentycznymi znakami pieniężnymi, aby nie kupowały już wycofanego banknotu lub nieistniejącego nominału (nie jest to fałszerstwo, ale jeśli zostanie wprowadzone do obiegu, należy je leczyć jako oszustwo). Rada UE podjęła działania mające na celu ochronę przed fałszowaniem euro (decyzja z dnia 6 grudnia 2001 r., Dz. U. Nr L 329).

Państwa członkowskie były zobowiązane do przeprowadzenia odpowiednich analiz ekspertów podrobionych banknotów i monet euro, ścisłej współpracy z Europolem i przekazania do Sekretariatu Rady i Europejskiego Banku Centralnego do dnia 31 grudnia 2002 r. Tekstów odpowiednich rozporządzeń dostosowujących przepisy krajowe do decyzji w sprawie zabezpieczeń przeciwko fałszowaniu wspólnej waluty.