Metody wyceny zapasów

3693

Metody wyceny zapasów

Różne sposoby rozliczania kosztów zapasów w kolejnych fazach cyklu operacyjnego. Istnieją cztery zasadnicze metody wyceny, wśród których występują także różne warianty:

Konieczność przyjęcia metody wyceny zapasów wynika z faktu, że bilans odzwierciedla stan zapasów na dany moment, podczas gdy w rzeczywistości stan ten ulega ciągłym zmianom (podobnie jest ze wszystkimi pozycjami bilansowymi). Z kolei stan zapasów uzależniony jest od dwóch czynników: zakupu (lub wytworzenia) zapasów i ich sprzedaży na rynku (z którą wiążą się koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów). Zależność między tymi dwoma czynnikami można przedstawić na dwa sposoby:

Zapasy a koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów

W dowolnym okresie obrotowym, przed sporządzeniem sprawozdania finansowego, lewe strony równania są znane. Jednak konieczność dokonania rozliczenia kosztów między koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, a zapasy na dzień bilansowy wymaga poczynienia odpowiedniego założenia odnośnie przepływu kosztów. W okresach, w których występują zmiany cen, założenie takie może mieć wpływ na wyniki finansowe. Poniższa tabela przedstawia różnice między dwoma podstawowymi metodami wyceny zapasów w okresie rosnących cen:

Wpływ metod wyceny zapasów na wybrane składniki sprawoz- dania finansowego

Metody wycen zapasów

Analiza finansowa może skupiać się między innymi na ilościowym określeniu wpływu zastosowania danej metody wyceny zapasów na składniki sprawozdania finansowego (w szczególności przy dokonywaniu porównań między przedsiębiorstwami o podobnych uwarunkowaniach). Istnieje jednak kilka praktycznych przyczyn, dla których wiele kwestii związanych z metodami wyceny zapasów traci na znaczeniu. Ceny (a przynajmniej stopy inflacji w uprzemysłowionych krajach Grupy G7) były w latach 90. XX wieku bardziej stabilne. Równocześnie poszerzył się usługowy sektor gospodarki, w którym (w odróżnieniu od sektora wytwarzającego produkty i sprzedającego towary) zapasy nie występują. Ponadto, dzięki usprawnieniu zarządzania zapasami (np. w systemie „dokładnie na czas”), udział zapasów w całkowitych aktywach bilansowych wykazuje tendencję malejącą.