Podstawowe pojęcia giełdowe

Giełda

926
Animator rynkuBiuro maklerskie, które na podstawie umowy podpisanej z Giełdą, zobowiązuje się do podtrzymywania płynności obrotów na danym papierze za pomocą składania ofert kupna/sprzedaży papierów na własny rachunek na określonych zasadach.
BenchmarkJest to wskaźnik obrazujący powodzenie gospodarki np. poprzez indeks giełdowy. Benchmark uważany jest za wzorcowy model, który stanowi punkt odniesienia do dokonywania ocen wyników zarządzania aktywami funduszu.
BessaJest to trend spadkowy potocznie określany rynkiem niedźwiedzia. Wystąpienie bessy oznacza spadki cen instrumentów giełdowych z reguły o mocniejszym cofnięciu, niż ma to miejsce przy krótkoterminowych korektach.W trakcie trwania bessy inwestorzy maja możliwość zarabiania poprzez stosowanie krótkiej sprzedaży m.in. na kontraktach terminowych.
Blue chipsSą to spółki o największej kapitalizacji i największej wartości obrotu na giełdzie. Ich zachowanie ma duże znaczenie dla poszczególnych sektorów i są one najczęściej uwzględniane w podstawowym składzie indeksów giełdowych. Warszawski indeks WIG20 składa się z 20 takich spółek, które charakteryzują się z duża płynnością oraz dużą kapitalizacją.
Bony skarboweSą to papiery wartościowe na okaziciela, gdzie wartość nominalna jednego bonu skarbowego wynosi 10 tys. zł. Terminem emisji wynosi od 1 do 52 tygodni gdzie najpopularniejsze to 13- i 52-tygodniowe. Oprocentowanie bonów ma charakter dyskontowy, a podstawową cechą jest brak ryzyka stanowiący atrakcyjność bonu jako papieru lokacyjnego.
CDSInstrument pochodny służący przenoszeniu ryzyka kredytowego. CDS jest umową, w ramach której jedna ze stron transakcji w zamian za uzgodnione wynagrodzenie zgadza się na spłatę długu należnego drugiej stronie trans­akcji od innego podmiotu – podstawowego dłużnika – w przypadku wystąpienia uzgodnionego w umowie CDS zda­rzenia kredytowego (w praktyce zdarzeniem tym jest niespłacenie podstawowego długu przez podstawowego dłu­żnika).Inaczej mówiąc CDS to umowa. w której jedna strona płaci drugiej pewną sumę pieniędzy, a ta w zamian zobowiązuje się pokryć zadłużenie, gdy dłużnik pierwszej przestanie spłacać kredyt. Jeśli ryzyko takiej sytu­acji rośnie, cena CDS-u również wzrasta.

Tym samym w ramach transakcji CDS ryzyko kredytowe (ryzyko, że dług nie zostanie spłacony) zostaje przeniesione.

Certyfikat inwestycyjnyJest to papier wartościowy emitowany przez fundusz zamknięty, który został dopuszczony do publicznego obrotu. Certyfikat nie może zostać kupiony przez fundusz, ale może zostać przedmiotem wtórnego obrotu, co umożliwia jego kupno i sprzedaż w dowolnej chwili po aktualnej cenie rynkowej.
DeflacjaZjawisko to jest przeciwieństwem inflacji. Wystąpienie deflacji oznacza spadek przeciętnego poziomu cen wywołanego ograniczeniem podaży pieniądza na rynku. Najczęstszym powodem deflacji jest zbyt mała emisji pienią­dza w stosunku do wzrostu gospodarczego.
Due dlligenceJest to wszechstronna analiza, która ma na celu weryfikację działalności podmiotu, który jest kandy­datem do nabycia przez inny podmiot. Taka analiza służy głownie do ustalenia ostatecznej wyceny podmiotu jako podstawy do negocjacji.
Dual listingSytuacja, w której akcje danej spółki są notowane na dwóch lub więcej giełdach papierów wartościo­wych. Spółki decydują się na równolegle notowanie swoich akcji na kilku rynkach głownie po to, aby zwiększyć mo­żliwości pozyskania kapitału, często na rynku, który jest większy niż rynek rodzimy.
DywidendaJest to cześć zysku wypracowanego przez spółkę. który przeznaczony zostaje do wypłaty akcjonariu­szom. Dywidenda wypłacana jest po zakończeniu roku obrotowego, która ustalona zostaje poprzez zwołanie walnego zgromadzenia akcjonariuszy.
Dywersyfikacja InwestycjiJest to podział oszczędności pomiędzy dostępne opcje inwestycyjne. Ma ona na celu zmniejszenie ryzyka strat ulokowanych środków. Dywersyfikację można przeprowadzić inwestując w rożne segmenty rynku, tak aby podczas mocniejszego spadku jednej działalności, druga pozostała przy dotychczasowych poziomach.
HossaJest to termin giełdowy oznaczający długotrwały wzrost kursu giełdowego papierów wartościowych lub cen towarów notowanych na rynku giełdowym. Potoczna nazwa dla hossy jest określenie – rynek byka.O hossie mówi się, gdy wzrostowi ulegają główne indeksy poszczególnych giełd, na co przekłada się wzrost cen akcji większości spółek. Hossa na runku papierów wartościowych w wielu przypadkach łączona jest ze wzrostem konkret­nej gospodarki. Przeciwieństwem hossy jest bessa.
IndeksIndeks giełdowy jest wskaźnikiem. którego wartość jest bezpośrednio zależna od instrumentów wchodzą­cych w jego skład. Dzięki indeksom jesteśmy w stanie określić czy rynek lub dany sektor jest w fazie hossy czy bessy. Na ogół w skład indeksu wchodzą spółki o największej kapitalizacji i płynności na danym rynku.
InflacjaTempo wzrostu cen zdefiniowanego koszyka dóbr w danym okresie czasu (np. inflacja cen towarów i usług konsumpcyjnych CPI lub inflacja HICP). Na skutek inflacji zmniejsza się siła nabywcza pieniądza. Ze względu na tempo inflacji rozróżniamy inflację pełzającą, kroczącą, galopującą i hiperinflację. Inflację możemy podzielić również w zależności od przyczyn jej występowania na inflację popytową i kosztową. Inflacja jest zjawiskiem powszechnie występującym w gospodarkach i o ile pozostaje na umiarkowanym poziomie (jest on najczęściej zdefiniowany przez bank centralny danego państwa) nie jest niekorzystna z ekonomicznego punktu widzenia. Przeciwieństwem inflacji jest deflacja, oznaczająca spadek cen w gospodarce.
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)Jest to centralny organ administracji państwowej, który sprawuje nadzór nad polskim rynkiem finansowym. Kontrolę nad działalnością Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Kontrakt terminowyJest to umowa pomiędzy dwoma stronami, gdzie wystawca kontraktu zobowiązuje się do sprzedaży określonej ilości instrumentów lub towarów, po określonych warunkach. Nabywca przyjmuje te warunki zobowiązując się tym samym do nabycia wystawionych instrumentów lub towarów.
Krótka sprzedażJest to transakcja polegająca na sprzedaży akcji, których nie posiadamy. Aby była ona możliwa, konieczne jest w pierwszej kolejności pożyczenie papierów wartościowych za pośrednictwem biura maklerskiego. Pożyczone papiery trzeba zwrócić w określonym terminie, najczęściej odkupując je na giełdzie. Taki rodzaj transakcji wykorzystywany jest najczęściej przy spadku cen akcji danego waloru.
LOPLiczba otwartych pozycji. Określa aktywność inwestorów, a jej obserwacja może powiedzieć wiele o sile panu­jącego trendu. Zasadniczo przyjmuje się, że podobnie jak w przypadku wolumenu, wraz z rozwojem panującego na rynku terminowym trendu. LOP powinien rosnąć. Jej spadek może zwiastować chwilowe osłabienie trendu oraz moż­liwość jego zmiany.
Luka cenowaJest to przerwa pomiędzy najwyższym punktem poprzedniej świecy, a najniższym punktem świecy następnej (luka wzrostowa) albo na odwrót – Może to być tez różnica pomiędzy najniższym punktem świecy po­przedniej a najwyższym punktem świecy następnej (luka spadkowa). Luki cenowe powstają na skutek dysproporcji w zleceniach kupna i sprzedaży – na pewnych poziomach cenowych po prostu nie doszło do transakcji. Takie “puste” miejsca na wykresie mogą powstawać jako następstwo niskiej płynności niektórych instrumentów albo na skutek napływu na rynek zaskakujących informacji. Na wykresie w układzie dziennym luki są reakcja na wydarzenia mające miejsce po sesji.
Luka startuPojawienie się luki startu jest silnym sygnałem rozpoczęcia nowego trendu. Najczęściej występuje po okresie konsolidacji albo utworzeniu się formacji cenowej. Opuszczenie takiej konsolidacji za pomocą luki powoduje, ze ruch ten może być znacznie silniejszy niż w innym wypadku.Potwierdzeniem luki startowej (jak i przełamania linii trendu albo ukształtowania się formacji) powinien być wyższy wolumen. Luki startu nie są zapełniane – po ich utworzeniu stają się one często przyszłym wsparciem albo oporem. Po wystąpieniu takiej luki ceny podążają przez dłuższy czas w jednym kierunku. a powrót do poprzednich poziomów cenowych może trwać bardzo długo – w zależności od siły trendu od kilku miesięcy do nawet kiku lat.
Luka zwykłaPowstaje ona w trendzie bocznym albo na mało płynnych instrumentach na skutek realizacji dużego zlecenia. Luka zwykła jest też szybko “zapełniana” – oznacza to, ze cena szybko wróciła do poprzedniego poziomu. Z tego powodu luka zwykła nie posiada żadnego znaczenia prognostycznego.
Makler papierów
wartościowych
Osoba fizyczna, która została upoważniona do wykonywania czynności maklerskich polegających m.in. na przyjmowaniu i przekazywaniu zleceń kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych otrzymywanych od inwestorów.
Młot (formacja świecowa)Jest to formacja zwiastująca odwrócenie się trendu ze spadkowego na wzrostowy Składa się z długiego dolnego cienia, a korpus świecy jest niewielki.
ObligacjaJest to papier dłużny emitowany przez pożyczkobiorcę, który określony zostaje na odpowiedni czas oraz odpowiednie warunki, jako dowód wierzytelności. Obligacje służą emitentom do kredytowania swojej działalności, a dzięki emisji obligacji mogą oni uzyskać więcej środków, których nie byliby w stanie pozyskać od pojedynczego podmiotu (np. banku). Obligacje można podzielić na trzy grupy:- korporacyjne; emitowane przez przedsiębiorstwa,oferują zwykle najlepszą rentowność kosztem wyższego ryzyka
– skarbowe; emitowane przez Skarb Państwa, uznawane powszechnie za najbezpieczniejsze obligacje
– komunalne; emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego (np. gminy, powiaty miasta itp.)
OpcjaJest to instrument finansowy który daje prawo ale nie stwarza zobowiązania do sprzedaży lub zakupu instru­mentu finansowego. Rozróżniane są dwa główne typy opcji:- amerykańska; można ją wykonać w dowolnym terminie od momentu jej nabycia do terminu wygaśnięcia.
– europejska; można ją wykonać jedynie w dniu w który dana opcja wygasa.
Papier wartościowyJest to dokument stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego w postaci nadającej się do obrotu. Papierami wartościowymi są m.in. akcje, prawa do akcji, prawa poboru. obligacje, certyfikaty inwesty­cyjne oraz instrumenty pochodne.
Prospekt emisyjnyJest to dokument, który sporządzony zostaje przez każdego emitenta wprowadzającego swoje papiery do publicznego obrotu. Prospekt zawiera dokładne informacje na temat emitenta oraz jego sytuacji finansowej i prawnej, cel przeznaczenia środków z nowej emisji oraz dalszych planów inwestycyjnych. Prospekt musi zostać sporządzony również przez spółki publiczne w przypadku emisji nowych serii akcji.
RatingJest to ocena wystawiona przez firmę ratingową, na temat badanej firmy. Badanie takie jest ujednolicone według określonych kryteriów dla wszystkich przedsiębiorstw z danej branży. Ocena ma z reguły formę symbolu literowego, który może być uzupełniony znakami – Skala oceny przedstawiana jest od AAA (najwyższa jakość) do D (najniższa jakość).
RentierOsoba otrzymująca się z dochodów uzyskanych od posiadanego kapitału, nieruchomości, aktywów odsetek.
RGR (głowa. ramionami)Formacja wygląda dokładnie tak, jak sugeruje jej nazwa – seria szczytów i dołków, przypomina głowę z dwoma ramionami. Najpierw tworzy się lewe ramię (R) – po osiągnięciu nowego szczytu, dochodzi do niewielkiej korekty potem cena osiąga nowe maksimum tworząc głowę (G). Po następnej korekcie cena znowu rośnie, nie może jednak dotrzeć do poprzedniego poziomu, tworząc prawe ramię (R). W tym momencie widać już słabość dotychczasowego trendu. Ponieważ nie ma tylu kupujących, którzy spowodowaliby większy wzrost ceny.
Spadająca gwiazda
(formacja świecowa)
Jest to formacja odwrócenia trendu ze wzrostowego na spadkowy. Posiadu długi górny den oraz niewielki korpus. Cień pokazuje słabość kupujących, którzy nie byli w stanie utrzymać ceny na wysokim poziomie.
Split (podział akcji)Obniżenie wartości nominalnej akcji przy jednoczesnym podtrzymaniu w takiej samej wartości kapitału akcyjnego spółki. Podział akcji przeprowadzany jest w celu zwiększenia dostępności akcji, co wiąże się ze zwiększeniem ich płynności.Efektem jest zmiana wyłącznie ilości akcji spółki, przy pozostawieniu takiej samej wartości rzeczywistej spółki. Sam mechanizm splitu działa na zasadzie podzielenia istniejących akcji (lub emisji dodatkowych), pozostawiając dotychczasowe proporcje udziałów poszczególnych akcjonariuszy.
SpreadJest to różnica pomiędzy cena kupna, a sprzedaży konkretnego instrumentu finansowego. Spread w wielu przypadkach zależy od płynności danego instrumentu. Niski spread dla dokonywanej transakcji, oznacza kupno/sprzedaż instrumentu przy ofertach do siebie zbliżonych i tym samych jak najbardziej korzystnych dla inwestora.
Stop LossJest to zlecenie określające poziom wyjścia z pozycji. Zlecenie to ma na celu zabezpieczenie rachunku przez nadmierna stratą. Zlecenie to pozwala automatycznie zamknąć pozycję po określonej cenie, gdy ta zostanie osiągnięta na rynku.
Stopa procentowaWysokość stop procentowych ustalana jest przez Radę Polityki Pieniężnej w celu określenia oprocentowania kredytów i depozytów pomiędzy bankami. Jest to rynkowy koszt kapitału (cena), który płaci się za pożyczenie kapitału, na określony czas. Obniżka stop procentowych wpływania obniżenie rat zaciągniętych pożyczek i kredytów.
SwapUmowa pomiędzy dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów pieniężnych. Umowa ta określa jak ma wyglądać rozliczenie oraz kiedy przepływy mają nastąpić. W szczególności może polegać na umowie między dwoma podmiotami, w której płatność o oprocentowaniu zmien­nym zamieniana jest na płatność o oprocentowaniu stałym. Pozwala to uzyskać korzyści obu stron.
Średnia kroczącaJest populamym i uniwersalnym wskaźnikiem analizy technicznej. Równocześnie jest to wskaźnik obiektywny (w przeciwieństwie do formacji – każdy na wykresie może interpretować je inaczej) – łatwo go zaprogramować i dodać do wykresu. Najpierw trzeba jednak zrozumieć, jak średnia krocząca jest skonstruowana. Każdy rodzaj średniej kroczącej (w skrócie MA – Moving Average) otrzymuje się obliczając średnia cenę z przeszłych okresów. Określenie krocząca oznacza, ze uwzględnia się stały okres. Jak to działa w praktyce? Chcąc obliczyć średnia kroczącą cen zamknięcia z 5 dni, dodaje się do siebie ceny zamknięcia z ostatnich 5 dni i dzieli przez S. Podobnie, aby obliczyć średnia kroczącą z ostatnich 10 godzin, dodaje się ceny zamknięcia z ostatnich 10 świec godzinowych i dzieli się przez 10.
Transakcje pakietoweJest to rodzaj zlecenia, które umożliwia zawarcie transakcji dużymi pakietami akcji. Regulacje giełdowe określają jak duży musi to być pakiet oraz jaka może być cena transakcji pakietowej. Transakcje pakietowe umożliwiają zawarcie znacznej ilości zleceń w określonym momencie, przez co inwestor eliminuje proces czasochłonnego składania pojedynczych zleceń nie narażając się tym samym na znaczą zmianę kursu akcji.
TrendKierunek w którym podążają notowania giełdowe. Kierunek utworzony na podstawie lokalnych szczytowi dołków Rozróżniamy trend wzrostowy spadkowy oraz horyzontalny.
WarrantInstrument pochodny który upoważnia jego właściciela do kupna lub sprzedaży określonej liczby akcji po ustalonej cenie w określonym terminie Warrant rożni się od opcji tym, że wielkość emisji warrantów jest stała. a ich wystawca jest jeden podmiot np. dom maklerski. Warranty mogą być wystawione na akcje, indeksy giełdowe oraz kursy walut obcych.
WolumenObok ceny stanowi podstawową daną badaną przez analizę techniczną. Pokazuje on aktywność inwesto­rów na rynku – wielkość wolumenu odzwierciedla skalę działania zarówno kupujących, jak i sprzedających.
Zlecenie PCR (po cenie
rynkowe))
Zlecenie to ma na celu nabyć lub sprzedać akcje po najlepszej cenie, która jest aktualnie dostępna na rynku. Taki rodzaj zlecenia może być składany tylko podczas notowań ciągłych, z wyjątkiem momentu równoważenia rynku. Zlecenie PCR jest realizowane od razu po jego złożeniu, po cenie, która jest najlepsza w zleceniu przeciwnym – istnienie takiego zlecenia jest warunkiem przyjęcia transakcji PCR.