Analiza fundamentalna

Bonus bez depozytu

Analiza fundamentalna w kontekście rynku Forex polega na interpretowaniu danych oraz wydarzeń gospodarczych i politycznych w poszczególnych krajach lub regionach. Podstawowa wiedza na temat określonych wydarzeń ekonomicznych i ich wpływu na rynek walutowy pomaga w zrozumieniu pewnych zachowań rynku oraz podjęciu określonych decyzji inwestycyjnych.

Do istotnych wydarzeń mogących mieć wpływ na kształtowanie się kursów walut należą:

  • polityka pieniężna,
  • publikacje ekonomiczne,
  • polityka fiskalna i monetarna w poszczególnych krajach,
  • wydarzenia o znaczeniu międzynarodowym, np. konflikty zbrojne, ataki terrorystyczne,
  • wydarzenia polityczne, np. wybory prezydenckie czy dymisja rządu,
  • przemówienia ważnych osób ze świata polityki i gospodarki.

Fazy reakcji rynku na publikowane dane makroekonomiczne

Faza 1: Dana kontra konsensus

Pierwsza reakcja rynku bazuje na odchyleniu publikowanej danej od oczekiwań rynkowych. Oczekiwania rynkowe są najczęściej publikowane w formie średniej prognoz ankietowanych analityków. Odczyt lepszy, niż prognozowano, najczęściej powoduje pozytywną reakcję rynku i aprecjację waluty kraju, którego dana publikacja dotyczyła. Odczyt gorszy niż prognozy rynkowe najczęściej przyczynia się do osłabienia danej waluty. Przykładowo lepsze dane na temat polskiego bezrobocia (od oczekiwanych) powinny spowodować przynajmniej przejściowe umocnienie rodzimej waluty.

Prognozy publikowane są na ogólnodostępnych stronach internetowych oraz często dołączane są do raportów analitycznych.

Faza 2: Pierwsze komentarze

Pojawienie się pierwszych komentarzy (zwykle kilka minut po publikacji danych) również wpływa na reakcję rynku – szczególnie jeśli pochodzą ze źródeł opiniotwórczych; w Polsce będą to na przykład Rada Polityki Pieniężnej czy Ministerstwo Finansów. Niekiedy opinie przedstawicieli banku centralnego (w Polsce – NBP), który jest odpowiedzialny za koszt pieniądza, czyli wysokość stóp procentowych, mają kluczowe znaczenie dla długofalowego kształtowania się kursów walutowych. Wynika to z faktu, że banki centralne podejmują decyzje monetarne na podstawie stanu gospodarki, którego najlepszym obrazem są wskaźniki ekonomiczne, takie jak poziom bezrobocia, PKB i inflacja.

Faza 3: Dogłębna analiza

Pojawienie się analiz opublikowanych informacji może wzmocnić bądź zmodyfikować pierwotną reakcję rynku.

Każde wydarzenie oraz publikowane dane posiadają swoją rangę i wpływ na określoną walutę. Aby prawidłowo ocenić ten wpływ, należy najpierw zadać sobie dwa podstawowe pytania:
1. Jakie dane mają wpływ na waluty będące przedmiotem inwestycji?
2. Jak duży może to być wpływ?

Ważne dane mające na wpływ kształtowania się kursu złotego

Do kluczowych danych ekonomicznych mających wpływ na kształtowanie się kursów par walutowych z PLN należą:
1. odczyt PKB,
2. dane dotyczące produkcji przemysłowej,
3. sprzedaż detaliczna,
4. dane GUS dotyczące wynagrodzenia i zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw,
5. wskaźnik stopy bezrobocia,
6. wskaźniki koniunktury gospodarczej,
7. dane dotyczące inflacji netto, CPI, PPI.

Dodatkowo bardzo duże znaczenie dla siły polskiej waluty ma polityka monetarna prowadzona przez polski bank centralny − NBP, którego organem decydującym jest Rada Polityki Pieniężnej (RPP). RPP decyduje o poziomie stóp procentowych, przedstawia swoje oczekiwania co do stanu gospodarki w przyszłości oraz projekcję stóp procentowych. Dlatego tak duże znaczenie mają wszelkie komunikaty RPP oraz członków RPP, w szczególności konferencja z udziałem prezesa NBP, która ma miejsce po ogłoszeniu decyzji na temat stóp procentowych w Polsce. Decyzja jest publikowana najczęściej w pierwszą środę miesiąca pod koniec dwudniowego posiedzenia RPP.

Poza polityką monetarną polskiego banku centralnego istotny wpływ na pary z PLN mogą wywierać następujące dane: PKB – produkt krajowy brutto jest podstawowym miernikiem dochodu narodowego i miarą aktywności gospodarczej danego kraju w określonym przedziale czasowym. Główny Urząd Statystyczny publikuje dane dotyczące dynamiki PKB po zakończeniu danego kwartału w relacjach kwartał do kwartału oraz rok do roku. Przed odczytem finalnym publikowany jest odczyt wstępny.

Przyjmuje się silny wpływ dynamiki PKB na rynek walutowy. Wzrost dynamiki PKB informuje o wzroście gospodarczym, co w rezultacie przy wzroście produkcji przemysłowej oraz wzroście eksportu zwiększa popyt na walutę krajową i powoduje jej umocnienie w stosunku do pozostałych walut. Należy pamiętać o wpływie zmian PKB na pozostałe wskaźniki. Dane lepsze, niż oczekiwał rynek, mogą przyczynić się do otwarcia dyskusji na temat podwyższenia stóp procentowych. Kwartalne dane dotyczące PKB publikowane są około półtora miesiąca po zakończeniu kwartału, którego dotyczy odczyt.

Raport na temat produkcji przemysłowej najlepiej odzwierciedla sytuację w polskim przemyśle. Dane dotyczące produkcji przemysłowej przekładają się bezpośrednio na oczekiwania uczestników rynku co do kształtowania się stóp procentowych. Dobre albo lepsze od oczekiwań analityków dane dotyczące produkcji przemysłowej będą przemawiać za narastającymi oczekiwaniami co do podwyżki stóp procentowych, co pośrednio może sprzyjać umocnieniu złotego. Odczyt na temat produkcji przemysłowej w Polsce jest publikowany w trzecim tygodniu danego miesiąca (najczęściej we wtorek lub w środę).

Danymi o dużym znaczeniu rynkowym są dane dotyczące sprzedaży detalicznej. Publikowane są one najczęściej na początku czwartego tygodnia danego miesiąca. Dane te pozwalają ocenić bieżącą koniunkturę gospodarczą, stąd też należą do jednych z najważniejszych raportów makroekonomicznych. Dynamika sprzedaży detalicznej publikowana jest przez Główny Urząd Statystyczny w relacji miesiąc do miesiąca oraz rok do roku, najczęściej na początku czwartego tygodnia danego miesiąca.

Publikowany przez Główny Urząd Statystyczny raport dotyczący przeciętnego zatrudnienia i wynagrodzenia składa się z dwóch części uwzględniających wynagrodzenie oraz zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw. Dane o przeciętnym wynagrodzeniu brutto publikowane są w liczbach bezwzględnych oraz jako dynamika zmiany w relacji miesiąc do miesiąca oraz rok do roku. Dane dotyczące zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw odnoszą się do osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach, w których liczba pracujących przekracza 9 osób, i obejmują one osoby zatrudnione zarówno na podstawie stosunku pracy, jak i pracujące sezonowo oraz pracowników najemnych.

Innym raportem, który może mieć wpływ na pary powiązane z PLN, jest PMI Polski. Indeks HSBC Polski Sektor Przemysłowy (PMI Polski) jest oparty na danych opracowanych na podstawie miesięcznych odpowiedzi na ankiety przesyłane kadrze kierowniczej z ponad 200 firm produkcyjnych. HSBC PMI Polskiego Sektora Przemysłowego ma na celu zobrazowanie kondycji polskiego sektora przemysłowego. Podobnie jak w przypadku wskaźników PMI dla pozostałych krajów wartość wskaźnika równa 50 punktów wyznacza granicę między recesją a wzrostem gospodarki. Odczyty powyżej 50 punktów, wzrost wskaźnika PMI lub publikacje przewyższające oczekiwania analityków powinny mieć najczęściej pozytywny wpływ na siłę naszej waluty. PMI Polski jest publikowany najczęściej pierwszego dnia roboczego danego miesiąca.

Duży wpływ na polską walutę ma również sytuacja w regionie. W czasie napiętej sytuacji geopolitycznej na Ukrainie można było zaobserwować odpływ kapitału inwestycyjnego z Polski, czego przejawem było osłabienie naszej waluty.

Ważne dane mające wpływ na kształtowanie się kursu dolara

Do kluczowych danych mających wpływ na kształtowanie się kursu dolara należą:
1. raporty z rynku pracy,
2. wskaźniki inflacyjne,
3. odczyt PKB,
4. sprzedaż detaliczna,
5. raporty dotyczące nastrojów konsumenckich,
6. zamówienia na dobra trwałego użytku,
7. wskaźniki koniunktury na rynku nieruchomości,
8. wskaźniki regionalne Rezerwy Federalnej.

Kluczowe znaczenie dla dolara ma polityka banku centralnego USA, czyli Funduszu Rezerwy Federalnej, tzw. Fedu. Głównym czynnikiem przemawiającym na korzyść dolara są rosnące oczekiwania podwyższania stóp procentowych przez Fed, które zwiększają globalny popyt na amerykańską walutę kosztem pozostałych walut. Z drugiej strony tzw. gołębia polityka monetarna, czyli polityka niskich stóp procentowych, będzie miała zazwyczaj negatywny wpływ na dolara.

Warto jednak pamiętać, że szczególnie w przypadku dolara zależności te nie zawsze działają w taki prosty sposób i na rynku występują okresy wzrostu wartości USD pomimo trwającego cyklu obniżek stóp procentowych.

Niewątpliwie do najważniejszych danych z rynku amerykańskiego należy nonfarm payrolls (NFP), czyli raport dotyczący zatrudnienia w sektorze pozarolniczym. Zmiana zatrudnienia jest obliczana na podstawie ankiet z 400 tysięcy zakładów pracy; bazuje się przy tym na liczbie osób figurujących na ich listach płac (stąd żargonowa nazwa payrolls). Publikacja raportu w każdy pierwszy piątek miesiąca o godzinie 14:30 przyciąga na rynek wielu spekulantów. Nieuniknione są więc większe ruchy na parach walutowych, szczególnie na parze EURUSD, po publikacji tych danych. Jest to widoczne szczególnie w dniach, kiedy odczyt znacznie różni się od oczekiwań analityków.

Na dwa dni przed publikacją rządowego raportu NFP amerykańska firma zajmująca się przetwarzaniem danych z rynku pracy – Automatic Data Processing (ADP) – publikuje raport dotyczący zmiany liczby nowo zatrudnionych w poprzednim miesiącu. Raport ADP obejmuje tylko zatrudnienie w sektorze prywatnym (raport NFP bierze pod uwagę również zatrudnionych w sektorze państwowym).

Raport ADP jest o tyle istotny dla rynku, że na jego podstawie często modyfikowane są prognozy dotyczące NFP. Im większe odchylenie raportu NFP od raportu ADP i prognoz rynkowych, tym silniejsza może okazać się reakcja rynku na odczyt NFP.

Liczba nowych wniosków o zasiłki dla bezrobotnych podawana jest w raporcie publikowanym raz w tygodniu, w każdy czwartek, przez Departament Pracy Stanów Zjednoczonych. Zawiera on informacje o liczbie osób, które złożyły wniosek o zasiłek dla bezrobotnych i po raz pierwszy objęte zostały programem ubezpieczeniowym dla bezrobotnych. Liczba zasiłków większa od prognozowanej przez analityków świadczy o słabszym rynku pracy w USA, przez co może przełożyć się na przejściowe osłabienie dolara.

Raporty dotyczące danych inflacyjnych są istotnym sygnałem możliwych zmian polityki monetarnej. Wzrost inflacji może skutkować podwyżką stóp procentowych, zaś niewielki poziom inflacji może przyczynić się do rozluźnienia polityki monetarnej (obniżki stóp lub zwiększenia oczekiwań co do obniżki stóp procentowych). Ze względu na możliwe implikacje dane dotyczące inflacji są istotne dla rynku i nie można ich lekceważyć. Najważniejszymi w Stanach Zjednoczonych wskaźnikami dotyczącymi poziomu inflacji są wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych – CPI – oraz mający trochę mniejsze znaczenie wskaźnik cen producenta – PPI. Publikowane są zwykle piętnastego dnia miesiąca.

Do najważniejszych badań ankietowych opisujących nastroje gospodarstw domowych należy między innymi indeks Conference Board.

Conference Board jest ankietą przeprowadzaną na próbie 5000 gospodarstw domowych, publikowaną co miesiąc przez organizację badawczą Conference Board. Zwykle na czas odpowiada połowa ankietowanych, w związku z czym miesiąc później publikowana jest rewizja uwzględniająca opóźnione odpowiedzi. Badani odpowiadają na pytania dotyczące między innymi sytuacji gospodarczej, dostępności miejsc pracy, oceny bieżących oraz przyszłych warunków ekonomicznych.

Im wyższa wartość indeksu, tym bardziej optymistyczne odpowiedzi uzyskano z przeprowadzonej ankiety. Raport ma jednak zazwyczaj mniejsze znaczenie dla rynku w porównaniu do wcześniej opisanych wskaźników.

Do istotnych indeksów należy indeks ISM dla przemysłu publikowany przez Instytut Zarządzania Podażą (Institute for Supply Management) w pierwszy dzień roboczy każdego miesiąca. Indeks ten, opierając się na badaniu ankietowym na próbie kilkuset przedsiębiorstw, jest najczęściej pierwszą w danym miesiącu publikacją o stanie koniunktury w sektorze przedsiębiorstw. ISM dla przemysłu, podobnie jak wskaźniki PMI, w momencie, kiedy osiąga wartości powyżej 50, sygnalizuje ożywienie lub dalszy wzrost gospodarki. Spadek tego wskaźnika poniżej 50 punktów zwiastuje recesję.

Ważne dane mające wpływ na kształtowanie się kursu euro

Do kluczowych danych mających wpływ na kształtowanie się kursu euro należą:
1. odczyt PKB,
2. inflacja konsumencka oraz producencka,
3. produkcja przemysłowa,
4. odczyty indeksów PMI dla krajów Unii,
5. sprzedaż detaliczna,
6. ważne indeksy z kluczowych gospodarek krajów Unii.

Od dłuższego czasu kluczowe dla siły waluty strefy euro są decyzje Europejskiego Banku Centralnego (EBC) oraz wszelkie komunikaty dotyczące kształtu przyszłej polityki monetarnej wydawane głównie przez prezesa EBC. Zmiany stóp procentowych oraz konferencja EBC, która często ma większe znaczenie od samego ogłoszenia decyzji dotyczącej stóp procentowych, mają miejsce w pierwszy czwartek miesiąca.

Inflacja konsumencka HICP (Harmonized Indices of Consumer Prices) publikowana przez Eurostat (Europejski Urząd Statystyczny) jest wskaźnikiem o bardzo dużym znaczeniu rynkowym. Mierzy średnią zmianę cen koszyka dóbr i usług dla odbiorcy krańcowego. Wskaźnik ten jest wskaźnikiem zharmonizowanym, gdyż pomiar cen w całej Unii przeprowadzany jest za pomocą tej samej metodologii. Przez urzędy statystyczne poszczególnych krajów członkowskich zbierane są dane cenowe na temat ok. 700 reprezentatywnych towarów i usług. Udział poszczególnych kategorii produktów zależy od ich procentowego udziału w przeciętnym budżecie domowym, zaś udział poszczególnych krajów we wskaźniku jest zależny od tego, jaki przypada na nie procent całkowitych wydatków konsumpcyjnych strefy euro.

Kolejnym raportem publikowanym przez Eurostat jest produkcja przemysłowa strefy euro. Dane dotyczące produkcji przemysłowej obejmują zmiany wielkości produkcji w sektorze przemysłowym oraz energetycznym, z wyłączeniem sektora budowlanego. Raport publikowany jest około 45 dni po zakończeniu miesiąca, którego dotyczy. Przeważnie dane na temat produkcji przemysłowej mają umiarkowany wpływ na rynek walutowy, aczkolwiek odczyt danych zdecydowanie rozbieżny z oczekiwaniami rynku może spowodować większe ruchy na parach walutowych z EUR. Duże znaczenie dla siły wspólnej waluty ma publikacja wyników produkcji przemysłowej Niemiec, najważniejszej gospodarki strefy euro. Dane te są publikowane raz w miesiącu, około 40 dni po zakończeniu badanego miesiąca.

Publikacje indeksów PMI (Purchasing Managers Index) dla całej strefy euro oraz jej poszczególnych krajów członkowskich (głównie Niemiec i Francji) są również istotne dla Inwestorów rozważających inwestowanie w pary z EUR. Indeks PMI opiera się na anonimowych ankietach wysyłanych do kadry menedżerskiej z prośbą o udzielenie odpowiedzi na temat branży, w której działa. Pytania dotyczą między innymi dostaw zapasów, poziomu zatrudnienia oraz liczby nowych zamówień w relacji do poprzedniego miesiąca kalendarzowego. Indeks obliczany jest jako średnia ważona z subindeksów utworzonych na podstawie przesłanych odpowiedzi, skorygowanych o czynniki sezonowe.

Publikacja indeksu PMI odbywa się dwa razy w miesiącu jako odczyt wstępny oraz finalny. Pierwszy odczyt ma miejsce pod koniec trzeciego tygodnia danego miesiąca, zaś odczyt finalny tydzień później. Wyróżnia się dwie składowe indeksu: indeks PMI dla przemysłu oraz nieco mniej istotny indeks PMI dla usług. Poziom indeksu mniejszy niż 50 pkt oznacza negatywne zmiany w gospodarce. Dla rynku ważniejsze okazują się odczyty wstępne, które nawet w 95 procentach przypadków znajdują swoje potwierdzenie w odczytach finalnych.

Śledząc dane mogące mieć wpływ na kształtowanie się kursu euro, nie można zapomnieć o danych z kluczowych gospodarek strefy euro, między innymi Niemiec. Stąd też indeksy badające nastroje konsumenckie − ZEW oraz Ifo − również mogą przykuwać uwagę Inwestorów.

Inwestując na rynku walutowym, trzeba pamiętać, że należy śledzić dane dotyczące zarówno jednej, jak i drugiej waluty w parze. Przykładowo dla notowań EURPLN ważne są zarówno dane dotyczące rynku polskiego, jak i dane dotyczące strefy euro. Jako że euro jest tutaj walutą bazową, jego umocnienie będzie skutkować wzrostem notowań EURPLN, zaś umocnienie złotówki będzie skutkować spadkiem kursu EURPLN.

wpływ wydarzeń makroekonomicznych

Rys. 24. Wpływ wydarzeń makroekonomicznych na notowania pary walutowej EURUSD na interwale dziennym

W badanym okresie para EURUSD (rys. 24) była w trendzie spadkowym powiązanym z opisanymi wyżej wydarzeniami makroekonomicznymi. W tym okresie Inwestor mógł liczyć na przyrost kapitału, utrzymując pozycję krótką na parze EURUSD. Zakładając otwarcie pozycji o nominale 100 000 euro, Inwestor potrzebował depozytu o wartości nieco ponad 4000 PLN (w zależności od kursu EURPLN), natomiast każda zmiana wartości otwartego kontraktu o jeden pips wiązała się ze zmianą wyniku Klienta o kwotę 10 USD. Pełny koszt otwarcia i zamknięcia takiej pozycji to około 50 PLN, natomiast średnia dzienna zmienność na parze EURUSD wynosiła około 50 pipsów.