Mikrokredyt

271

Mikrokredyt, zwany również mikro-bankingiem lub mikrofinansowaniem, to sposób udzielania kredytów, zwykle w formie małych pożyczek bez zabezpieczenia, kredytobiorcom nietradycyjnym, takim jak osoby ubogie na obszarach wiejskich lub słabo rozwiniętych. Podejście to zostało zinstytucjonalizowane w 1976 r. przez Muhammada Yunusa, ekonomistę Bangladeszu o amerykańskim wykształceniu, który zauważył, że znaczny odsetek ludności świata został pozbawiony możliwości zdobycia kapitału niezbędnego do wyjścia z ubóstwa. Yunus postanowił rozwiązać ten problem poprzez utworzenie Grameen Bank w Bangladeszu. Podejście Grameen jest wyjątkowe, ponieważ małe pożyczki są gwarantowane przez członków społeczności pożyczkobiorców; presja wewnątrz grupy zachęca pożyczkobiorców do spłacania pożyczek w odpowiednim czasie. Klienci Grameen należą do najbiedniejszych z biednych, z których wielu nigdy nie posiadało pieniędzy i polegało na gospodarce barterowej w celu zaspokojenia swoich codziennych potrzeb. Korzystając z mikropożyczek, pożyczkobiorcy mają możliwość zakupu zwierząt gospodarskich lub rozpoczęcia własnej działalności gospodarczej. Do 1996 roku Grameen udzielił kredytu ponad trzem milionom kredytobiorców i był największym bankiem w Bangladeszu, posiadającym ponad 1000 oddziałów.

Sukces mikropożyczek w Bangladeszu doprowadził do powstania podobnych programów w innych mniej rozwiniętych krajach, w tym w Boliwii i Indonezji. Niektóre z nich są sponsorowane przez fundacje, organizacje religijne lub organizacje pozarządowe, takie jak Opportunity International i Foundation for International Community Assistance. W 2008 roku meksykański bank Compartamos został skrytykowany za przekształcenie swojego programu mikropożyczek w operację przynoszącą zyski, stosując wysokie stopy procentowe powszechnie uważane za lichwiarskie. Alternatywnym podejściem do udzielania pożyczek w stylu Grameen’a jest pożyczka stopniowa, w której pożyczkobiorca rozpoczyna od bardzo małej pożyczki, spłaca ją i kwalifikuje się do kolejnych pożyczek o wyższej wartości.